Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Ερωτηματολόγιο για την πλαστική σακούλα στον Κορινθιακό


​Αγαπητοί φίλοι του Κορινθιακού

Ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ορθολογικής Ανάπτυξης του Κορινθιακού κόλπου «Ο ΑΡΙΩΝ» σε συνεργασία με την Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, όλους τους δήμους του Κορινθιακού και πολλούς τοπικούς φορείς πραγματοποιούμε εκστρατεία ενημέρωσης με κεντρικό σύνθημα: «Πλαστική Σακούλα στον Κορινθιακό; Όχι Ευχαριστώ», στοχεύοντας στην πρόληψη και μείωση της ρύπανσης που προκαλούν οι πλαστικές σακούλες στο παράκτιο, θαλάσσιο, και όχι μόνο, περιβάλλον του Κορινθιακού κόλπου.

Στο link Πείτε τη γνώμη σας για τη μείωση της πλαστικής σακούλας στον Κορινθιακό παρουσιάζονται τα μέτρα πολιτικής που μπορούν να εφαρμοσθούν και μπορεί ο ερωτώμενος να καταχωρεί την εκτίμησή του, για κάθε μέτρο πολιτικής, για το εάν συμφωνεί ότι μπορεί να εφαρμοσθεί στο δήμο του. Το ερωτηματολόγιο μπορούν να το απαντήσουν από τους δήμους του Κορινθιακού Κόλπου, αλλά και από όλους τους δήμους της Ελλάδας. Παρακαλείστε στο τέλος να δηλώσετε εάν κατοικείτε ή όχι σε δήμο του Κορινθιακού Κόλπου και ποιος είναι αυτός ο δήμος.
θα ήταν πολύ χρήσιμο εάν μπορούσατε απαντήσετε και να προωθήσετε το παρόν e-mail σε όλες τις επαφές σας με την προτροπή να διαθέσουν 5 μόνο λεπτά για να απαντήσουν το ερωτηματολόγιο, ώστε να έχουμε μία πολύ καλή εικόνα από τις προθέσεις των πολιτών σε τοπικό επίπεδο σε ένα στατιστικά σημαντικό δείγμα απαντήσεων.

Η συμμετοχή στην έρευνα είναι εθελοντική, τα δεδομένα που συλλέγονται ανώνυμα και οι απαντήσεις σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τους σκοπούς της έρευνας. Τα αποτελέσματα από την έρευνα θα δημοσιοποιούνται σταδιακά στην ιστοσελίδα της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης και στο τέλος των δράσεων θα δημοσιοποιηθούν συνολικά στα ΜΜΕ.


Νίκη Καρδακάρη
Εκ μέρους της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης (ΟΕΑ)​

Μαμάη 3
10440 Αθήνα
τηλ: 2108224481
http://www.ecorec.gr

Κυριακή, 15 Οκτωβρίου 2017

Τσοπάνικες δεισιδαιμονίες

 από τον Αρτοτινό λαογράφο Δημ. Λουκόπουλο



Να τι αναφέρει ο αείμνηστος Δωριέας λαογράφος Δημ. Λουκόπουλος  στις τσοπάνικες δεισιδαιμονίες , σε κείμενό του που δημοσιεύτηκε το 1930, αξίζει να το διαβάσετε:

1
Δεν αφήνει ο τσοπάνης να χιλιάσουν τα πράματα στο κοπάδι του. Σφάζει ένα δυο, μην τύχει και πατήσουν στη χιλιάδα, και τότε χάνεται το βιό. Έτσι θέλουν να πούν. Στα παλιά τα χρόνια όμως τάφηναν και χίλιαζαν, αλλά τα ντιλάλαγαν. Έβαναν και φώνζε ένας στη μέση στο χωριό, στο μεσοχώρι που λένε, κι' έλεγε: ο δείνας τα χίλιασε! Έτσι έκοβαν τη βοή του κόσμου, και το βιό δεν πάθαινε τίποτα.

2
Την ημέρα τ' Αι - Βασιλειού ταίζουν τα θηλυκά φακή. Έχουνε την ιδέα πως η φακή έχει τη δύναμη να τα κάμει να γεννούνε όλο θηλυκά. Επίσης και τον καιρό στον μαρκάλο τους δίνουν φακή, - κάνα δυό φορές - και λένε πως πετυχαίνουν το σκοπό τους. Η διαλένε τραγί με διχαλωτά λιμπά κι' αφήνουν τη γίδα μ' αυτό να μαρκαληθεί. Κι' αν θέλουν να τους γεννήσουν αρσενικά, τα ταίζουν σκοτωμένο τσίτσικα. Τον τρίβουν, τον ανακατεύουν με πίτουρα και αλάτι. Τα πράματα ξεγελιόνται απ' το πίτουρο και τον τρώνε. Είναι όμως και πολλά που δεν κοιτάνε κατά τα πίτουρα. Τους τα χουμπώνουν λοιπόν με το στανιό στο στόμα . Να τι κάνει η δεισιδαιμονία !

3
Αν ιδούν πως οι γίδες μαρκαλιόνται με νταμάρια άσογα - όχι καλή ράτσα - και πρόκειται να γεννήσουν ζαρικάτσικα, λισβά αρνάκια , τα στρίβουν. Το στρίψιμο γίνεται με τ' αλάτι. Τα ταίζουν δηλαδή αλάτι και παραδέχονται πως ο σπόρος που πήραν πάει στα πουφ. Γιά να ξαναγκαστρωθούν, πρέπει να μαρκαληθούνε και πάλι . Διώχνουν λοιπόν τα ζαρότραγα απ' το κοπάδι κι' αφήνουν τα σοϊλίτικα νταμάρια μ' αυτά να μαρκαλιόνται. Παραδέχονται επίσης πως άμα φάνε τα γκαστρωμένα χλωρόν καπνό, γυρίζουν, αν έχουν αρσενικό , αλλάζει και γίνεται θηλυκό.

4
Γιά την Αστραπή έχουν δικές τους ιδέες οι τσοπάνηδες. Είναι Αέρηδες, λένε. Πολεμάνε αναμεταξύ τους τα θερία. Γιά να ξατμίσουνε, πετάνε τον αστραπόβολο κάτω. Κι' ο αστραπόβολος πάει σαράντα οργυιές μεσ' τη γη , κι' απάνω στις σαράντα θα ξανάβγει πίσω. Μόλις βγαίνει, τον κατουράει η Δαιμονική συνεργία, γιά να μην είναι χρήσιμος. Ο Δαίμονας, λένε πως πάει και τρυπώνει σε έλατο, σε πράμα , σε άνθρωπο, σε ό,τι ανασαίνει μπροστά του. Και γι' αυτό ρίχνουνε τον αστραπόβολο οι Αέρηδες και στα πράματα, γιά να βρει και σκοτώσει το δαιμόνιο, πούναι τρυπωμένο μέσα τους. Αντίς να βαρέσει κείνο όμως, σκοτώνει τα πράματα.
 

 5
Σφαχτό δεν κάνει να σφάξει η γυναίκα με το χέρι της, γιατί το πράμα πάει θράσιο. Επίσης άμα γυναίκα τύχει και σκοτώσει σκυλί, γάτα, ό,τι ζώο, τα καμωτά τα ρούχα δεν γένονται, αν τα πάει σε μαντάνι, σε ντριστίλα. Λειτουργιά επίσης δεν γένεται (δεν ζυμούται) ζυμωμένη απ' τα χέρια της. Μαγαρίζει λοιπόν η γυναίκα από το αίμα , και γι΄αυτό φυλάγεται από τέτοια πράματα.

6
Έχουν την ιδέα οι τσοπαναραίοι, πως ο δαίμονας φυλάει τα πράματα από κάθε κακό και τ' αυγαταίνει κιόλας, φτάνει να τα βελονιάσουν. Βελόνιασμα είναι: Σουβλερεύουν σκύλινο κόκκαλο. Το ξυούν, λιαναίνει και γίνεται ίσια με βελόνι. Τρυπούν το μπούτι του κριαριού απ' το πίσω ποδάρι και το μπήγουν βαθειά στο κρέας, να μη φαίνεται. 'Ύστερα παραδίνουν το νταμάρι. Λένε δηλαδή: να σε πάρει ο διάολος! Να σου πάρει ο διάολος τον κούτουλα σ'!  τον κόφτη σου! την καρδάρα! όλα όσα έχει το βλαχοκόνακο, τα παραδίνουν στο Δαίμονα.
Έρχεται ο καιρός στο μαρκάλο. Το βελονιασμένο περάει τις προβατίνες .Όλα τ' αρνιά που γεννιόνται, βγαίνουν βελονιασμένα στο μπούτι . Έχουν δηλαδή κι' αυτά στο μπούτι το σκυλοκοκκαλάκι, πόχει το κριάρι. Μαγαρισμένα είναι, σου λένε, τα φυλάει ο Δαίμονας .
Όλες οι αστένιες και τ'άλλα κακά τα διώχνει ο Δαίμονας, που φυλάει τα βελονιασμένα . Ένα μονάχα ελάττωμα έχουν αυτά τα πράματα, είναι το κρέας τους άνοστο.
Το παραδέχονται γιά σωστόν αυτόν τον μύθο οι τσοπαναραίοι , ώστε ένας τσοπάνης μου διηγήθηκε , πως καθώς έτρωγε ψητό κρέας , του μπήκε ανάμεσα στα δόντια το κοκκαλάκι . Από μαγαρισμένο πράμα ήταν το κρέας!

7
Οι καθ' αυτό βλάχοι έχουν κι ένα ζακόνι. Φέρνοντας μιά καινούργια νύφη στα τσαρδιά τους, την τυφλοπανιάζουν και της λένε .
- Βλέπεις νύφη ;
- Βλέπω' λέει .
- Του χρόνου να μην ιδείς , η λίπα να μη σου λείψει . Τα μαλλιά να μη σου λείψουνε. Το κλωτσοτύρι να μη σου λείψει.

8
Άμα οι γίδες είναι γκαστρωμένες, σφαχτό δικό τους δεν ψαίνουν οι γιδαραίοι γιά να φάνε. Έχουν την ιδέα, πως αν σφάξουν και ψήσουν, απορίχνουν τα γκαστρωμένα. Κρέας ωμό όμως δεν τόχουν σε κακό, τρώνε. 

9
Κάποτε ο σκαρπιάς τσιμπάει τα πράματα εκεί που βόσκουνε. Πρίσκεται το μέρος και γιά να περάσει ο πόνος, το γητεύουνε .
Το γήτεμα :

                    Πέρα δώ στον αγραπδόκαμπο
                    τρία καρδάρια κρέμουνται,
                    τόνα μέλι τ' άλλο γάλα
                    τ' άλλο του σκαρπιά το αίμα .
 

10
Ποιός ξέρει από τι, βλέπεις καμιά φορά και πρήσκονται των πραματιών τα τσαούλια σαν απ' ανεμικό , σαν από μπλούτισμα . Περνάει με γήτεμα :

                      Το ζωνό το κουτσοκέρατο,
                      η Κυρά  η  Κάλλω ,
                      Η Παναγιά  η Δέσποινα ,
                      κι ο Αι Γιάννης ο Πρόδρομος .

Λέγοντας το σταυρώνει τον πόνο ο τσοπάνης και περνάει .

11
Τη λαμπάδα της Ανάστασης την πάνε αναμμένη ως το σπίτι οι τσοπάνηδες. Εκεί τη σβούνε και την κρύβουν κάπου. Είναι καλά να την ανάβουν, αν τύχει αβασκαμός σε πράμα περνάει. Κι αν δεν πήζει το γάλα, να γίνει τυρί, στάζουν μέσα και πήζει ύστερα.

12
Τη μέρα της Λαμπρής κόκκινα αυγά δεν μαλάζουν , όσοι έχουν πράματα, κι' άσπρα ακόμα δεν κάνει να μαλάξουν. Αν τύχει και το κάμουν, τα πράματα βγάζουν γλίθρες η λιθοβόλια, κάτι σπυράκια στο κορμί τους.  

13
Επίσης γάλα δεν τρώνε τη Λαμπρή οι πραματαραίοι. Λένε, πως, αν φας μυιγοχέζει στο στόμα τ' ανθρώπου η σκουληκόμυιγα. Και τότε πρήσκεται και υποφέρεις όσο να ειπείς .

14
Παραδέχονται πως η προβατίνα έχει στην κοιλιά της άτεκνο, κάτι σαν κοκκαλάκι. Γίνεται αυτό, όντας γκαστρωμένη χωνέψει τ' αρνί. Τοβρίσκουν λοιπόν, άμα σφάξουν το πράμα και το φυλάνε . Τρίβοντας απ' αυτό σε λίγο νερό και πίνοντας γυναίκα, κόβει τα παιδιά, δεν ξαναγεννάει .

15
Την Πρωτομαγιά γυναίκες αναποδες κάνουν στραπάτσες . Παίρνουν μιά τσαντήλα , πάνε μπροστά απο κει που βόσκουν τα πράματα , σφογγίζουνε τα χορτάρια , τους παίρνουν τη δροσιά και δεν προκόβουν .

16
Σε πολλά χωριά παραδέχονται πως το κλαρί όπου κρέμαγαν ζωοκλέφτες κλεμένο σφαχτό γιά να το γδάρουν , ξηραίνεται .

17
Όταν αρχίσει ο γέννος , καλό είναι να μην πρωτογεννηθεί λάγιο αρνί . Πολλές δυσκολίες γίνονται τότε στο κοπάδι .

18
Την Πρωτομαγιά τα κορίτσια απ' τ' Άγραφα πάνε στη βρύση νύχτα , την αλείφουν με βούτυρο . Παίρνουν νερό και το φέρνουν στο σπίτι . Μ' αυτό βρέχουν τις καρδάρες μ τα μποτινέλια , ( όπως λένε τις βούρσες ) , και τα πράματα στο μαντρί . Αλλά τα κορίτσια που κάνουν τέτοιο πρ'άμα , πρέπει να είναι μικρά , να μην έχουν διαβολιές μέσα τους .

19
Τ' Αι - Βασιλειού το πρωί ο αφέντης των πραματιών έρχεται στο μαντρί . Φέρνει τη βασιλόκλουρα του πιστικού η τ' μεσιακάρη .Αυτή γιά το γούρι έχει ένα αυγό μπηγμένο στη μέση και κάτι νόμισμα . Επίσης σπάζει ένα ρόιδο στην πόρτα απ' το μαντρί πετώντας το με δύναμη. Τόχει γιά καλό .

20
Όταν θα πρωτοβάλουν τα γαλάρια στο γαλαρομάντρι , βάνουν τσεκούρι στην πόρτα γιά ν' αδρακελήσουν τα πρόβατα και στεριωθούνε .

21
Από κρέας μαρμάρας προβατίνας η γίδας δεν κάνει να τρώνε τα κορίτσια γιατί τον καιρό που θα παντρευτούν , θα μείνουν άτεκνα .

22
Καλό είναι, λεν οι τσοπάνηδες, άμα τ' αρνιά γεννιόνταν ν'υχτα. Γιά τα κατσίκια παραδέχονται το αντίθευο, γούρικο είναι να γεννιώνται τη μέρα.

23
Ταίζουν τα πράματα ψάρι, πέστροφα, γιατί έχουν την ιδέα, πως δε θα στέκονται τότε να τα ζυγώσει ξένος, και να τα κλέψει.

24
Παραδέχονται πως η προβατίνα έχει στη σφαζιά της ένα κοκκαλάκι. Στο σφάξιμο το βρίσκουν όσοι ξέρουν την αξία του το παίρνουν και το σέρνουν πάνω τους. Αυτό τους κάνει να αγαπιόνται απ' τον κόσμο, λένε.

25
Αν ιδεί κακό μάτι κριάρι να μαρκαλάει προβατίνα, λένε πως σταματάει η ορμή του, κακό πράμα γιά τον τσοπάνη.

26
Παχουλό κι' όμορφο αρνί η κατσίκι, αν ιδεί κακό μάτι, την ώρα που [παίζει, σκιάζει, πάει στον τόπο. "Του την έδωκε με το μονόβολο ο κιαρατάς η η στρίγγλα ( αν είναι γυναίκα ) !", λέει ο τσοπάνης.

27
Την Πρωτομαγιά βγάνοντας τα πράγματα απ' τα μαντριά οι τσοπαναραίοι τα χτυπούν με φύλλα καρυδιάς, γιά να φέρουν πολύ γάλα.

28
Τα Φώτα αγιάζουν τα πράματα μ' αγιασμό απ' την εκκλησιά φερμένον .

29
Όταν σημαδεύουν τα πράματα στ' αυτιά γιά να γνωρίζονται , παίρνουν τ' αποκόματα και τα ρίχνουν όπου τρέχει νερό (βρύση , ρέμα) και λένε:  όπως τρέχει το νερό, να τρέχουν και τα πράματα.

30
Όταν αρχίσει ο μαρκάλος γιά να μην κοπεί πρέπει να πράματα ν' ακολουθούν το ίσιο σύρμα (διεύθυνση) στη βοσκή .

31
Την ημέρα της Ανάληψης ταίζουν τα πράματα αλάτι. Το ξετάζουν .

32
Άν ιδούν οι τσοπάνηδες μικρά παιδιά τους, πως ξεχωρίζουν τη σπρούχνη (ανθρακιά), και κάνει το καθένα δική του φωτιά, τόχουν γιά κακό. Κόβονται τα μπουλούκια, ξεχωρίζουν και δεν συμμαζεύονται, σου λένε.

33
Νύχτα δε δανείζουν οι τσοπάνηδες αλάτι. Είναι κακό γιά τα πράματα το δάνεισμα, αυτό παραδέχονται.

34
Την ημέρα των Χριστουγέννων γυρίζοντας απ' την εκκλησιά οι τσοπάνηδες στ΄Άγραφα, παίρνουν μιά μπάτσα η κλωνάρι από κέδρο η πουρνάρι και τα βάζουν στη φωτιά. Ανάβουν και τριτσοβολούν. Τότε λένε: "Όπως πηδάει το κλαρί να πηδάνε τ' αρνάκια και τα κατσίκια".

35
Αν τύχει και ψοφήσει πράμα γύρω στο μαντρί η κοντά στη στρούγκα, λένε, πως κάνει να το φάνε, εννοείται βέβαια πως πρέπει να προφτάσουν να το σφάξουν, γιά να μην πάει θράσιο. Το γδέρνουν λοιπόν και μαγερεύουν το κρέας του. Δεν κάνει να φάνε από κείνα που ψοφάνε μακρυά απ' τα κατοικειά . Αυτά τα πετάνε .

(Το  κείμενο  έχει  μεταφερθεί όπως  ακριβώς  ήταν γραμμένο  απ’ τον  συγγραφέα κλπ)

Αυτές ήταν οι τσοπάνικες δεισιδαιμονίες όπως τις είδε , τις άκουσε και τις κατέγραψε ο Δημ. Λουκόπουλος, και όπως προαναφέραμε, δημοσιεύτηκαν το 1930.

  Πάνω  στο  θέμα  όμως  αυτό, "Δεισιδαιμονίες και  Προλήψεις", έχουμε  πολλά  να  πούμε για  όσα  ακούγαμε  και  μάθαμε  από  παιδιά , για..” χαροπούλια “ που  έσκουζαν  προμηνύοντας θάνατο , για  τομ "Ντβέτσ’κα" , που  μεταμορφωνόταν και  πολλά  άλλα …

ΑΓΝΩΣΤΕΣ..ΛΕΞΕΙΣ .
Ζακόνι = έθιμο
Λίπα  =   Λίπος γουρουνιού .
Τσαούλια  =  σαγόνια  

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Η παροιμιώδης φράση του φουστανελοφόρου βουλευτή Δωρίδας Ι. Κόταρη

 «Κλιέφτω, κλιέφτεις, κλιέφτει»

του Παύλου Παπανότη, συνταξιούχου εκπαιδευτικού

 Κατά τη δεκαετία του 1870 η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα ήταν ασταθής με συνέπεια τη διεξαγωγή αλλεπάλληλων εκλογών (1872, 1873, 1874, 1875). Στις εκλογές που έγιναν την 23η Σεπτεμβρίου 1879 οι κάτοικοι της Δωρίδας εξέλεξαν τον Ιωάννη Κόταρη. (Ίσως είχε εκλεγεί και σε κάποια από τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.)


    Ο φουστανελοφόρος βουλευτής είχε λίγες γραμματικές γνώσεις, αλλά ήταν ευφυής, ευθύς, ετοιμόλογος και καυστικός. Κάποτε ανέβηκε στο βήμα της Βουλής για να μιλήσει για την παρατηρούμενη τότε διαφθορά στη δημόσια ζωή της χώρας. Ορισμένοι βουλευτές, για τους οποίους υπήρχαν φήμες ότι «λαδώνονταν», άρχισαν να τον χλευάζουν. Ένας μάλιστα από αυτούς, παίρνοντας αφορμή από ένα γραμματικό λάθος που έκανε ο ρήτορας κατά την αγόρευσή του, τον ρώτησε:

–          «μέχρι ποίου σημείου της γραμματικής εμαθητεύσατε;»

   Ο Κόταρης, διατηρώντας την ψυχραιμία του, του απάντησε με τη ρουμελιώτικη προφορά του:

–          «έως το κλιέφτω, κλιέφτεις, κλιέφτει».

   Η απάντησή του εξέπληξε τους πάντες και αποτέλεσε κύριο θέμα δημοσιογράφων, γελοιογράφων και σατιρικών ποιητών της εποχής, οι οποίοι την εξέλαβαν ως κυνική ομολογία για την πολιτική διαφθορά. Όμως η φράση που εκστόμισε ο Ι. Κόταρης  σε κάποια συνεδρίαση του Κοινοβουλίου κατά την περίοδο 1879 – 1881 (έκτοτε δεν επανεξελέγη βουλευτής) έμεινε παροιμιώδης.

Μνεία στον άσημο αυτό βουλευτή έκανε ο Γιώργος Σουρής. Στην ποιητική του σύνθεση «Φασουλής Φιλόσοφος» έγραψε:
                              «Ως Έλλην δε και ποιητής καθόλου δεν ξεχάνει (=ξεχνάει)
                              μήτε το «Έλληνες εσμέν» του λάλου (= του φλύαρου) Δεληγιάννη,
                              μηδέ και το Τρικούπειον ρητόν θα λησμονήση
                              πως «η Ελλάς προώρισται να ζήση και θα ζήση»,
                              προπάντων δε του Κότταρη το «κλιέφτω, κλιέφτεις, κλιέφτει»,
                              που τους Ρωμιούς οιστρηλατεί κι εις όλους βάζει νέφτι».

Ακόμη στο «Ρωμηό» του ο Σουρής στηλιτεύοντας το σκάνδαλο των «Λαυρεωτικών», όπου οικονομικοί παράγοντες, προεξάρχοντος του Ανδρέα Συγγρού, «έφαγαν τα λεφτά του κοσμάκη» πουλώντας μετοχές φούσκες έκανε και πάλι αναφορά στη ρήση του Ι. Κόταρη:
                              «Και ο ψωμάς κι ο φούρναρης και ο στοιχειοθέτης
                              σε μετοχαίς και Λαύρια τον οβολό του χάνει,
                              κι εσκέφθη τότε ο Τσιγγρός, αυτός ο ευεργέτης,
                              για τους πτωχούς τω πνεύματι Κατάστημα να κάνει.
                              Κι εις τούτο έτρεξαν πολλοί σαν να τους είχαν νέφτι
                              κι εφώναξε ο Κότταρης το «κλιέφτω, κλιέφτεις, κλιέφτει».
(Διευκρίνιση: το κατάστημα που αναφέρει ο ποιητής είναι το Πτωχοκομείο Αθηνών, το οποίο ίδρυσε ο Ανδρέας Συγγρός.)

Την καλύτερη κριτική της παροιμιώδους φράσης του Ιωάννη Κόταρη την έκανε ένας αρθρογράφος του ΕΜΠΡΟΣ (φύλλο της 23ης Αυγούστου 1909). Στο άρθρο του, το οποίο έγραψε εξ αφορμής μιας επιστολής που έστειλε τότε ο παλιός βουλευτής στην εφημερίδα, μεταξύ άλλων τόνιζε: «Η ιστορία του Κόταρη είναι η φράσις αυτή[.]. Όλοι επαναλαμβάνουν την φράσιν του την τόσον αφελώς δηκτικήν και παραστατικήν της φαγεδαίνης(= της αρρωστημένης και διαβρωτικής κατάστασης), ήτις ωνομάσθη πολιτική συναλλαγή και πολιτική διαφθορά[.]. Σχεδόν οσάκις αναφέρεται η ιστορική του φράσις συνοδεύεται με το επιφώνημα «Αθάνατε Κόταρη !». Η κοινή θέλησις τον θέλει αθάνατον».

Τη ρήση του βουλευτή Δωρίδας τη χρησιμοποίησε και ένας αρθρογράφος της εφημερίδας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (φύλλο της 10ης Ιουνίου 1924), για να στηλιτεύσει την ανοχή του λαού προς όλους εκείνους που καταχρώνται δημόσιο χρήμα: «Ευρίσκομεν τόσο φυσικόν το να κλέπτη κανείς, εφ’ όσον διαχειρίζεται χρήμα. Και τι χρήμα! Χρήμα του Δημοσίου. Αδέσποτον χρήμα. Χρήμα αφημένον εις την τύχην. Χρήμα για κλέψιμο. Να, αυτό το χρήμα κλέπτουν οι καταχρασταί  και γλεντούν εις βάρος του λαού[.]. Ας ενθυμηθώμεν την παλαιάν των ημερών εποχήν, ότε από του βήματος της Βουλής ηκούσθη το «κλιέφτω, κλιέφτεις, κλιέφτει! Και τι νομίζετε ότι εκλέπτετο τότε; Ένα εικοσιπεντάρικο ή το πολύ ένα κατοστάρικο από το κεντρικό ταμείο, γιατί τόσον ήτο όλον του το περιεχόμενον».

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Δελτίο Τύπου της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας

10 Οκτωβρίου

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας
«Η ψυχική υγεία θέλει δουλειά»
Φέτος στο επίκεντρο η σχέση ψυχικής υγείας-εργασίας 


«Δημοτικά τραγούδια της Δωρίδας» του Φώτη Κατσούδα

Στις 9 Αυγούστου 2017 στο χώρο μπροστά στο Δημαρχείο Ευπαλίου πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου του συμπατριώτη μας  Φώτη Κατσούδα «Δημοτικά τραγούδια της Δωρίδας». Ήταν μια ζεστή φεγγαρόλουστη αυγουστιάτικη βραδιά που προϊδέαζε για την όμορφη τελετή που θα ελάμβανε χώρα. Ήταν μια πνευματική πολιτιστική εκδήλωση που συνδιοργανώθηκε από το Δήμο Δωρίδας, την Ένωση Ευπαλιωτών Δωρίδας, την Ένωση γυναικών Φωκίδας και το Λαογραφικό μουσείο Ευπαλίου

 

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

Η προέλευση της ονομασίας «Αρτοτίνα»

Σύμφωνα με τη ζωηρά διατηρούμενη τοπική παράδοση οι πρώτοι κάτοικοι της Αρτοτίνας, που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη θέση που βρίσκεται σήμερα το χωριό, ήρθαν από την Άρτα και την περιφέρεια της, όταν στα μέρη αυτά έγινε μεγάλος χαλασμός από τους Τούρκους. Γι’ αυτό, λέει η παράδοση, το χωριό ονομάστηκε Αρτοτίνα, μια ονομασία που το πρώτο συνθετικό της προέρχεται από τη λέξη Άρτα, την ονομασία δηλαδή του τόπου προέλευσης των πρώτων κατοίκων της.

Κάτοικοι της Αρτοτίνας περί το 1930

Στην Αρτοτίνα ,όπως και σε όλη την ορεινή Στερεά Ελλάδα, εγκαταστάθηκαν από τα τέλη ακόμη του 16ου αιώνα ελληνικοί πληθυσμοί, που προερχόταν από τα μέρη των Αγράφων, του Βάλτου και της Ηπείρου και ήταν είτε τεχνίτες - βιοτέχνες, είτε βλαχοποιμένες - σκηνίτες. Το ορεσίβιο αυτό ποιμενικό στοιχείο, που είχε τις ρίζες του στη λεγάμενη «αρβανιτοβλάχικη φάρα», εκτόπισε με τον καιρό ή αφομοίωσε την άλλη, τη «βλάχικη (κουτσοβλάχικη) φάρα.

Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Η χλωρίδα της περιοχής μας


Η χλωρίδα του χωριού αλλά και των βουνών που το περιβάλλουν είναι πλούσια τόσο σε γνωστά είδη της ελληνικής μας χλωρίδας όσο και σε σπάνια είδη!

Όλες οι περιοχές του χωριού μας είναι γεμάτες από καστανιές, πλατάνια, γαύρο, δρύς, αγριοκαρυδιές, αμυγδαλιές, αγριομουριές, κουτσουπιές, συκιές και αγριοσυκιές, αγριοκορομηλιές, κερασιές, δαμασκηνιές, μηλιές και αγριομηλιές, ιτιές πουρνάρια, κουμαριές και διάφορα άλλα αυτοφυή είδη.

Στις παρυφές δασικών εκτάσεων και στα ξέφωτα θα δούμε βατομουριά, φτέρη, κρινάκι αλλά και να μαζέψουμε ρίγανη και τσάι.

Ανεβαίνοντας πιο ψηλά, κυριαρχεί το έλατο σε συνδυασμό με την καστανιά  αλλά και το πλατάνι δημιουργώντας φανταστικές εικόνες όλο το χρόνο και ιδιαίτερα το Φθινόπωρο!

Τα πλούσια φυσικά τοπία σε συνδυασμό με την εναλλαγή των καιρικών συνθηκών δημιουργούν και αναπαράγουν εικόνες για φωτογραφία....

Η ρίγανη


Ανήκει στην οικογένεια των Χειλιανθών (Labiatae) και άλλες ονομασίες του είναι: Αγριορίγανη, Αρίγανη, Ορίγανο. Πολυετής αρωματική πόα, ύψους έως 70 εκ. Έχει φύλλα σχετικά μικρά (1-2 εκ.), αντίθετα, ωοειδή, ακέραια ή ελαφρά οδοντωτά. Τα άνθη διατάσσονται σε σύνθετη ταξιανθία από μικρούς στάχεις. Είναι μικρά με δίχειλη, συμπέταλη λευκή στεφάνη και σωληνοειδή κάλυκα με πέντε οδόντες. Βρίσκεται στα χαμηλά έως μέσα υψόμετρα, σε φωτεινές, ξηρές θέσεις.
Ανθίζει το Μάη, σε ξερά πετρώδη και άγρια τοπία, αλλά και σε ρεματιές ή στις παρυφές δασικών εκτάσεων.
Eχει ιδιότητες στομαχικές, τονωτικές, είναι αντισπασμωδική και εφιδρωτική, κατάλληλη κατά της ατονίας, της χλωρίωσης, του άσματος, της δυσμοινόροιας. Τα πράσινα φύλλα της χρησιμοποιούνται κατά του στραβολαιμιάσματος. Άλλες χρήσεις της είναι κατά της δυσκοιλιότητας, του πόνου των μυών, των ρευματισμών, της χρόνιας βρογχίτιδας, του κοκίτη, της φυματίωσης των πνευμόνων κ.α.
Η Ρίγανη ανήκει στα φυτά με το μεγαλύτερο περιεχόμενο βιταμίνης C. (565 mg %)

Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Τα 100+1 χρόνια ενός ναού - μαυσωλείου στο Διχώρι



Το όμορφο αυτό πέτρινο Ξωκλήσι χτίστηκε στα 1926 από την Ευφροσύνη Φυσσερού
στη μνήμη του γιου της.
O Αεροπόρος Σπύρος Φυσσερός, σκοτώθηκε στη Μαχή του Verdun το 1917
κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.
Δυστυχώς η άγνοια, η αδιαφορία, ο νεοπλουτισμός και ανύπαρκτη αισθητική παιδεία
κάποιων συγχωριανών κατέστρεψαν την όμορφη αυτή εικόνα.
Λέγεται ακόμη ότι κατά τη διάρκεια της Κατοχής κάποιοι εσκύλευσαν τον Τάφο του Ήρωα.
Σήμερα ο Τάφος είναι ένα κατεστραμμένο κενοτάφιο αφού
και τα οστά ακόμη του νεκρού έχουν εξαφανιστεί.

Στα παλιά τα χρόνια και μέχρι το 1950,
ο χώρος δίπλα στον τάφο του Σπύρου Φυσσερού ήταν Νεκροταφείο,
το Νεκροταφείο του Κάτω Χωριού.
Πολλοί συγχωριανοί μας έχουν ταφεί στον περίβολο του Ναού.

Τρίτη, 3 Οκτωβρίου 2017

Στις μέρες μας, το ενδιαφέρον για το χωριό μας τείνει δυστυχώς να εκμηδενιστεί

Αναδημοσιεύουμε το κεντρικό άρθρο της εφημερίδας Κερασιάς ΑΦ126 (Σεπ.-Οκτ.-Νοέμ 2016) που εκφράζει ένα προβληματισμό που αφορά τους περισσοτέρους Συλλόγους και χωριά της περιοχής μας.
του Κώστα Χάρη


Aυτή η κρίση δυστυχώς δε είναι υπερβολική. Για επαλήθευσή της θα αναφερθώ σε δύο μόνο παραδείγματα, παρότι μπορεί κανείς να απαριθμήσει πολλά. 

Πρώτο παράδειγμα:
Η εφημερίδα του Συλλόγου, το κύριο μέσο επικοινωνίας των απανταχού  Κερασιωτών  μόλις  και  μετά  βίας  εκδίδεται  και  κυκλοφορεί. Κι αυτό χάρη στο φιλότιμο του συγχωριανού μας Φώτη Βρέττα, ο οποίος διαθέτει τον κόπο, πολλές φορές και τα  υλικά  της  έκδοσης.  Τα  ταχυδρομικά έξοδα  αποστολής μερικές  φορές  εξοικονομούνται,  από  ειδικές  μικροπροσφορές ενός μικρού αριθμού μελών του Συλλόγου και συμπτωματικά  από  καμιά  σοβαρότερη  ατομική  προσφορά. Συνήθως συμπληρώνονται με έρανο μεταξύ των μελών του ∆. Σ.
Βιώνουμε  μια  οικονομική  κρίση.  Αυτό  ωστόσο  δεν  μετράει για τα μικρο -ποσά που απαιτεί η συνδρομή μας για την εφημερίδα,  τα  οποία  διαθέτει  σχεδόν  το  σύνολο  των  μελών  του
Συλλόγου. Ένα ποσοστό, μάλιστα συγχωριανών μας  σίγουρα είναι  και  σήμερα  σε  οικονομική  κατάσταση  που  επιτρέπει, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο, να προσφέρει κάποιο ποσό που θα μπορούσε ο Σύλλογος να το διαθέτει κάθε φορά για ένα από τα πολλά έργα που έχει ανάγκη το χωριό.
Παλιότερα και ιδίως στις πρώτες δεκαετίες της ζωής του, ο Σύλλογος,  παρότι  η  οικονομική κατάσταση,  γενικά  τότε,  δεν ήταν καθόλου καλύτερη,  φρόντισε και κάλυψε έναν σημαντικό αριθμό σοβαρών αναγκών του χωριού. Θα αναφερθώ στις σημαντικότερες:
α)  Μόλις τρεις μήνες μετά τη σύστασή του, με την έκρηξη του πολέμου και την έναρξη των εχθροπραξιών στα αλβανικά βουνά, ο Σύλλογος έσπευσε και ετοίμασε δέματα για καθένα από  τους  στρατευμένους  Κερασιώτες  που  πολεμούσαν  στο μέτωπο.  ∆έματα  με  πλούσιο  περιεχόμενο  και  προπαντός  με μάλλινα ρούχα (φανέλες, πουλόβερ, κάλτσες, γάντια), για να προφυλαχτούν από κρυοπαγήματα τον άθλιο εκείνο χειμώνα, εξαιτίας των οποίων πολλοί στρατιώτες της πρώτης γραμμής άλλοι πέθαναν κι άλλοι κατέληξαν ανάπηροι.
β)  Λίγο  αργότερα,  για  να  καλυφτεί  η  σοβαρή  έλλειψη πλατείας  του  χωριού,  ο  Σύλλογος  κινητοποιήθηκε,  συνέλεξε χρήματα  και  αγόρασε  τους  κήπους  εκεί  που  είναι  τώρα  η πλατεία, κι έτσι το χωριό απέκτησε επιτέλους πλατεία, χωρίς την οποία δε νοείται αρτιωμένη ύπαρξη χωριού.
γ) ∆έκα χρόνια αργότερα, με πρωτοστάτη το Σύλλογο και με τη συμπαράσταση και βοήθεια όλων των Κερασιωτών οικοδομήθηκε η σημερινή κεντρική εκκλησία του χωριού,  η  οποία πριν  ήταν  στον  «Κείθε  μαχαλά»,  στη  θέση  που  είναι  τώρα  το μικρό εκκλησάκι του «Αϊ-Γιώργη».
δ) Αργότερα, ύστερα και από μια κρίση συνοχής του σώματος των μελών του (αυτά πρέπει να τα ξεχνάμε, να τα ξορκίζουμε  και  να  τα  στέλνουμε  στον  αγύριστο),  ο  Σύλλογος δραστηριοποιήθηκε και πάλι.
Μέλη  του  από  τον  κύκλο  συγγενών  του  καταγόμενου  από την Κερασιά Ελληνο-Καναδού Γιάννη Ηλ. Χάρη, παρακίνησαν τον  τελευταίο  να  διαθέσει  ένα  ποσό  «από  τα  περισσεύματα των  υπαρχόντων  του»,  προκειμένου  να  χρηματοδοτηθούν ορισμένα έργα του χωριού, από το οποίο εκείνος είχε ξενιτευτεί όταν ήταν 12 ετών παιδί. Ο Γιάννης Χάρης ανταποκρίθηκε γενναιόδωρα  στην  έκκληση  αυτή,  με  την  αποστολή  ενός σημαντικού χρηματικού ποσού. Με τα χρήματα αυτά οικοδομήθηκε  ο  υπάρχων  -  παροπλισμένος  τώρα  ξενώνας  -  στο χωριό,   αγοράστηκαν   άνετα γραφεία   του   συλλόγου   στην Αθήνα  και  διατέθηκαν  άλλα  μικρότερα  ποσά  για  διάφορες ανάγκες του χωριού.
Στα  χρόνια  που  ακολούθησαν,  ο  Σύλλογος  συνέχισε  τη συμπαράστασή του στις ανάγκες του χωριού, αλλά με ενδιαφέρον   σταδιακά   μειούμενο.   Έτσι,   στα   τελευταία   χρόνια φτάσαμε  σε  σημείο,  το  Ταμείο  του  Συλλόγου  να  αδυνατεί  να διαθέσει το μικροποσό για την κυκλοφορία της εφημερίδας.

Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Ξεθωριασμένα ενθύμια Ορεινής Δωρίδας ΙΙ

Έγχρωμες εικόνες που ξεθωριάζουν και αναμνήσεις που σιγά σιγά σβήνουν. Η δεύτερη συνέχεια της ανάρτησης Ξεθωριασμένα ενθύμια Ορεινής Δωρίδας, μιας συλλογής με φωτογραφίες που μας γυρνάνε πίσω στο χρόνο, στα χωριά της Ορεινής Δωρίδας που αγαπήσαμε.

Αρτοτίνα, υφανιτκή

Αλποχώρι, τα παγκάκια

Δάφνος
Διακόπι, στην τοποθεσία Αι Νικόλας Πίσω ομίχλη εχει καλύψει το χωριό
Διχώρι, Τα εγκαίνια του δρόμου
Κάλλιο, σπίτια που αναδυθήκαν από το βυθό
Κερασιά, κάτω από την κληματαριά
Κόκκινος, Η Μεταμόρφωση της Σωτήρος πριν την καλύψουν τα νερά του Μόρνου
Κονιάκος, πλατεία
Κουπάκι, ενθύμια σχολείου
Κριάτσι, παλιό σπίτι
Κροκύλειο 1983, το χορευτικό του Συλλόγου
Πενταγιοί
Περιβόλι


Τρίστενο, η είσοδος στο χωριό
Ψηλό Χωριό
Μια ανάλογη συλλογή με παλιότερες ασπρόμαυρες φωτογραφίες μπορείτε να δείτε στα Ασπρόμαυρα ενθύμια Ορεινής Δωρίδας και στα Ασπρόμαυρα ενθύμια Ορεινής Δωρίδας ΙΙ

Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Υποβολή δηλώσεων συγκομιδής σταφυλιών

  








Π.Ε. ΦΩΚΙΔΑΣ
 Άμφισσα 29-9- 2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

ΘΕΜΑ: Υποβολή δηλώσεων συγκομιδής σταφυλιών οινοποιήσιμων ποικιλιών Αμπέλου έτους 2017

Όλοι οι κάτοχοι αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων, των οποίων η παραγωγή προορίζεται για οινοποίηση, υποχρεούνται σύμφωνα με τον Καν(ΕΚ) 436/2009 να υποβάλουν το αργότερο μέχρι 30 Νοεμβρίου 2017 δήλωση συγκομιδής.
Η δήλωση υποβάλλεται μόνο ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής Υπηρεσίας «Δήλωσης συγκομιδής Αμπελουργικών Προϊόντων» της επίσημης ιστοσελίδας του Υπ.Α.Α.Τ .
Οι κάτοχοι αμπελουργικής έκτασης που οινοποιούν μόνοι τους το σύνολο της παραγωγής τους  υποβάλλουν μόνο δήλωση παραγωγής.
Σε περίπτωση ολοκληρωτικής καταστροφής του προϊόντος πρέπει να υποβάλλεται μηδενική δήλωση συγκομιδής . Η μη υποβολή δήλωσης αποκλείει τους παραγωγούς από τα ευεργετικά μέτρα όπως πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, άδειες αναφύτευσης, για την επόμενη και την τρέχουσα αμπελοοινική περίοδο.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Π.Ε. Φωκίδας στο τηλέφωνο 2265 350 544 κ. Απόστολο Τσιάμη.

Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017

Μορφή και τρόπος συνοίκησης στα χωριά της Δωρίδας

  Ας πλησιάσουμε τώρα στα χωριά μας, να δούμε πώς είναι οικοδομημένα:

Απ´ ό,τι ξέρω, μόνο δύο χωριά σε όλη τη Δωρίδα οικοδομήθηκαν, αφού πρώτα έγινε κάποιο πολεοδομικό σχέδιο πράγμα που πολύ τα ομορφαίνει: η Πεντάπολη και τα Νέα Κούκουρα.

Στα δύο αυτά χωριά είναι φανερή η μορφή των συνοικισμών: ομάδες σπιτιών μέσα σε κανονικά μακρόστενα οικοδομικά τετράγωνα, κατά μήκος κεντρικού δρόμου.

Τα περισσότερα χωριά μας είναι χτισμένα κατά γειτονιές, σε ένα συγκεντρωτικό τύπο, γύρω από την πλατεία και το σχολείο με ακτινωτούς δρόμους ολόγυρα.

Παρατηρείται ακόμα η περίπτωση, όπου τα σπίτια βρίσκονται σε συστάδες, σαν ξεχωριστές γειτονιές.



Γενικά, τα χωριά στη Δωρίδα έχουν διαμορφώσει ένα ελεύθερο οικιστικό σχέδιο, χαρακτηριστικό για το καθένα.

Έτσι, διακρίνει κανείς σπίτια-φωλιές το ένα δίπλα στο άλλο με δρομάκια - λαβύρινθους (παραδοσιακό πραγματικά, το σχέδιο του χωριού Μακρινή) ή σπίτια ανεξάρτητα με ελεύθερους γύρω χώρους (Αλεποχώρι).

Μέσα σε αυτά τα χωριά, διαμορφώθηκε στο πέρασμα του καιρού, κάποιο τοπικό πολιτιστικό χρώμα, στοιχεία του οποίου παρουσιάζονται στις υπόλοιπες σελίδες.

Κάθε χωριό έχει τη δική του «προσωπικότητα», δηλαδή οι χωριανοί συμπεριφέρονται κατά ομοιόμορφο τρόπο, ώστε το έμπειρο μάτι μπορεί να τους ξεχωρίσει ανάμεσα σε άλλους και να προσδιορίσει τον τόπο καταγωγής τους (το χωριό τους).

Έτσι εύκολα ξεχωρίζεις π.χ. τους Αρτοτινούς από τους Ευπαλίους.

Εκείνο όμως που έχει σπουδαία λαογραφική σημασία είναι ότι η μορφή συνοίκησης έχει δημιουργήσει διαφοροποιήσεις ακόμη και μέσα στις ίδιες τις κοινότητες.

Η κατά γειτονιές-μαχαλάδες μορφή έχει διαμορφώσει κάποιο ανταγωνιστικό, μικροτοπικιστικό κλίμα, πράγμα που γίνεται φανερό στα μεγαλύτερα κλιμάκια, σε επίπεδο χωριών.

Έχουμε έτσι προσπάθειες για προβολή και υπεροχή στα έθιμα: καλύτερο πανηγύρι, καλύτερη εμφάνιση του χωριού, ομαδική παρουσία στις εκδηλώσεις άλλων χωριών, παρουσίαση εκεί της ιδιαιτερότητας στα τραγούδια και τους χορούς, συμπαράσταση σε συγχωριανούς όταν οι τελευταίοι έλθουν σε δύσκολη θέση, κ.ά.

Αντίθετα, χωριά με συγκεντρωτικό οικιστικό σύστημα, που τους φέρνει σε συχνή επαφή και δεν τους απομονώνει κατά μικρογειτονιές σε απομονωμένους χώρους συγκεντρώσεων (γνωστές οι «κατά μαγαζιά» παρέες), παρουσιάζουν ομαδικότερο πνεύμα σε όλες τις εκδηλώσεις.

Γενικά, μπορεί να πει κανείς, το ελεύθερο οικιστικό σχέδιο των χωριών μας με τους ελεύθερους γύρω χώρους, έχουν διαμορφώσει και ανθρώπους ελεύθερους στις σκέψεις, που αγαπάνε την οικογενειακή γαλήνη, δείχνουν αλληλεγγύη στο γείτονα, αλλά «δε βγαίνουν έξω κι από το χωριό», κατά την τοπική έκφραση, δηλαδή δεν αδιαφορούν για τα κοινά, (χωρίς να πετυχαίνουν οργανωμένες και συνεχείς σε συνέπεια ενέργειες στις δύσκολες καμπές ενός έργου οι πολλοί αποτραβιούνται «στα ίδια» και μένουν ελάχιστοι να συνεχίσουν. Αυτοί καταλήγουν στον έναν, που μετά την ολοκλήρωση του έργου... κατακρίνεται από όλους).

Στα πυκνόχτιστα σπίτια είναι φανερά τα προβλήματα που δημιουργούνται από τους στάβλους, τις φωνές, τους θορύβους, στη συμβίωση των ανθρώπων και στις μεταξύ τους σχέσεις (άλλοτε πολύ φιλικές κι άλλοτε εχθρικές) κι είναι αυτό σοβαρός λόγος να θέλει ο καθένας μας να χτίσει το σπίτι του μακριά από τα άλλα, με ελεύθερους τριγύρω χώρους-γιούρια (Ζοριάνο), ώστε να μην ακούει ο γείτονας τι λένε και τι κάνουν οι σπιτικοί.

Ας μη ξεχνάμε ότι και ο αριθμός των ατόμων που ζουν σε μία γειτονιά, η δημογραφική δηλαδή κατάσταση του οικιστικού χώρου, είναι σοβαρή αιτία για την όποια μορφή κοινωνικής εκδήλωσης.

Σε χώρους με λίγα άτομα έχουν επιβιώσει παλιά και μεμονωμένα έθιμα. (Στη μοναξιά, ο άνθρωπος καταφεύγει συχνότερα στο Θεό, αλλά και σε δεισιδαιμονίες, ώστε τις δυνάμεις που κυριαρχούν στη φύση να τις πάρει με το μέρος του. Αυτό εξηγεί, στους μικροοικισμούς, το πλήθος των σταυρωμάτων σε σπίτια, κήπους, χωράφια, μαντριά και των άλλων τελεσμάτων).

Αντίθετα, σε πολυάνθρωπα χωριά έχουμε πλουσιότερες εθιμικές εκδηλώσεις.

Από οικιστική άποψη, το ελεύθερο σχέδιο, η μορφή των αραιοκατοικημένων χωριών, με τους καταπράσινους ελεύθερους χώρους γύρω από κάθε κατοικία, είναι βέβαιο ότι έχει λύσει κατά τoν καλύτερο τρόπο τα περιβαλλοντολογικά προβλήματα, που καταπιεστικά παρουσιάζονται στις πυκνές συνοικήσεις, αφού προσφέρει άφθονο το πράσινο, τον αέρα, τον ήλιο.

Τρίτη, 26 Σεπτεμβρίου 2017

Η ορεινή Δωρίδα μετά την επανάσταση

Απόσπασμα από την εργασία του Nick Gionis, 
Φθιώτιδα-Φωκίδα: Ιστορική αναδρομή στην περιοχή (19ος-20ος αιώνας)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ
 
Η Δωρίδα έχει πιο πολύ κτηνοτροφικό παρά γεωργικό προσανατολισμό. Συγκεκριμένα η πρωτεύουσα της επαρχίας, το Λιδωρίκι ήταν φημισμένο για ταπολλά γιδοπρόβατα που εξέτρεφαν οι κάτοικοί του στη δεκαετία του 1850. Οι κάτοικοι του δήμου Αιγιτίου, του οποίου η έδρα βρίσκεται στην ίδια τηνπρωτεύουσα της επαρχίας ασχολούνται με την κτηνοτροφία και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα πρόβατα για όλα τα αγαθά που μπορούν να τους αποδώσουν, όπως κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα και μαλλί. Τα υπόλοιπα χωριά του δήμου παράγουν ανάλογα προϊόντα εκτός από μερικές εξαιρέσεις οπότε καλλιεργούν δημητριακά και όσπρια. Ειδική περίπτωση όμως αποτελεί το χωριό Γρανίτσα. Το χωριό αυτό, με αρκετά εύπορους οικονομικά κατοίκους παράγει μετάξι κάτι το οποίο θεωρούνταν πολύ δύσκολο για να το καταφέρει κάποια ομάδα ανθρώπων εκείνης της εποχής, ειδικά σε έναν τέτοιο τόπο. (54)

Το Λιδωρίκι στο τέλος του 19 ου αιώνα θα παρουσιάζεται σαν μία πόλη πολυπληθής, μορφωμένη σχετικά και δραστήρια. Στην όλη θα λειτουργεί εκτός από ταχυδρομείο και σχολαρχείο, που θεωρούνταν ως βαθμίδα ανώτερης εκπαίδευσης από εκείνη στην οποία άνηκε το απλό δημοτικό σχολείο. Ο σχολάρχης της εποχής είναι ιδιαίτερα μορφωμένος και ενημερωμένος για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Δεν διστάζει μάλιστα να κατακρίνει την πολιτική που ακολουθούσε εκείνη την εποχή ο Χαρίλαος Τρικούπης, δείχνοντας όμως τον σεβασμό του για τον Έλληνα πρωθυπουργό. (55)
Δημοτικό Σχολείο Λιδορικίου (Πηγή: lidoriki.com)

 Αντίθετα το χωριό το οποίο θεωρείται οπισθοδρομικό εκείνη την εποχή καιαπομονωμένο σε σχέση με τα υπόλοιπα είναι σύμφωνα με τον Deschamps, το Μαλαντρίνο. Σύμφωνα με τη διήγηση του γάλλου περιηγητή η πόλη δενεπικοινωνεί καλά με τον υπόλοιπο κόσμο, αφού το ταχυδρομείο που λειτουργείστο Λιδωρίκι πολλές φορές δεν έχει αλληλογραφία προς ανταλλαγή καιπαράδοση με το συγκεκριμένο χωριό. Ο πιο μορφωμένος του χωριού ήταν οιερέας του χωριού, ο οποίος εκτελούσε και χρέη δασκάλου μαθαίνοντας λίγαγράμματα σε όσους κατοίκους ενδιαφέρονταν. (56)

Μετά το δήμο Αιγιτίου, γεωγραφικά στα δυτικά του τοποθετείται ο δήμος Κροκυλείου. Ο συγκεκριμένος δήμος είχε δύο έδρες το χωριό Αρτοτίνα, ιδιαίτερη πατρίδα του Αθανασίου Διάκου κατά το θέρος και το χωριό Πενταγιοί κατά τον χειμώνα. Η θερινή πρωτεύουσα είναι αρκετά πολυπληθής καθώς είναι τομοναδικό χωριό από τα υπόλοιπα που ο πληθυσμός του ξεπερνά του χίλιους κατοίκους. Αντίθετα το αμέσως μικρότερο που είναι η χειμερινή πρωτεύουσα αριθμεί 701 στα μέσα του 19 ου αιώνα. Οι κάτοικοι και εδώ ασχολούνταιπερισσότερο με την κτηνοτροφία καθώς οι τόποι τους αν και πλούσιοι σε ύδατα δεν μπορούν να αποδώσουν καλή συγκομιδή λόγω του άγονου ορεινού εδάφουςκαι εξαιτίας της κάλυψης μεγάλων εκτάσεων από έλατα. Παράλληλα, οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα αποθαρρύνουν τους γηγενείς από το να φυτέψουν ελαιόδεντρα. Τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα όμως που παράγονταιστις περιοχές είναι δημητριακά και όσπρια. Ορισμένα κηπευτικά εντοπίζουμε στα χωριά Κερασιά και Σουρούστι αλλά οφείλονται σε μικρές οικιακού μεγέθους παραγωγές, που οι κάτοικοι τις ονόμαζαν τότε περιβόλια. Τέλος το μοναδικό χωριό που εκμεταλλευόταν το δάσος που υπήρχε στην περιοχή ήταν ο Νούτσουμπρος, ενώ από αυτόν τον δήμο και συγκεκριμένα από το μικρό χωριό Αβορίτι καταγόταν ένας ακόμα αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, ο στρατηγός Μακρυγιάννης. (57)

Αποκλειστικά σχεδόν στην ξυλεία της περιοχής θα βασιστεί όμως ένας άλλος δήμος. Ο δήμος Ποτιδανείας διαθέτει δημοτικό σχολείο όπως και άλλες πρωτεύουσες δήμων τις περιοχής. Είναι κατάφυτος από δρυ θα βασίσει τηντοπική οικονομία στην ξυλεία που του απέφεραν τα πολλά τέτοια δέντρα που βρίσκονται στην περιοχή του. Οι υπόλοιπες καλλιέργειες που εντοπίζονταν τότε στην περιοχή ήταν καλαμπόκι, σιτάρι και όσπρια. Η κτηνοτροφία εδώ περνά σε δεύτερη μοίρα από ότι στην υπόλοιπη επαρχία. Ο συγκεκριμένος δήμος εκτείνεται όμως μέχρι τις εκβολές του Μόρνου στην παραλία κοντά στα σύνορα του νομούμε την Αιτωλοακαρνανία. Η περιοχή αυτή θα είναι πολύ προβληματική για τους κατοίκους καθώς το έδαφός της είναι ελώδες. Η ελονοσία θα χτυπά το καλοκαίριτον τοπικό πληθυσμό ενώ δεν αναφέρεται καμία γεωργική δραστηριότητα. Πιο συγκεκριμένα ο τόπος περιγράφεται σαν ένα μεγάλο έλος γεμάτο καλαμιές. Θα χρειαστεί να περάσει πάνω από ένας αιώνα για να δημιουργηθεί η τεχνητή λίμνη του Μόρνου η οποία θα βοηθήσει στην αποξήρανση των παραποτάμων του ποταμού και κατά συνέπεια στην μείωση των κρουσμάτων διαφόρων ασθενειών, που έπλητταν την περιοχή. (58)

 (54) Γεώργιος Καψάλης,  Στη Φωκίδα του 1851: άνθρωποι, λίμνες, μετάξια, μπαμπάκια, Αθήνα, 1974, 44-48
(55) Gaston Deschamps,  Η Ελλάδα σήμερα: οδοιπορικό 1890-ο κόσμος του Χαρίλαου Τρικούπη, 
Αθήνα,Τροχαλία, 1992, 282-283.
(56) ο.π., 278-279.
(57) Γεώργιος Καψάλης,  Στη Φωκίδα του 1851: άνθρωποι, λίμνες, μετάξια, μπαμπάκια, Αθήνα, 1974, 48-53
(58) ο.π., 53-58 

Πηγή: www.academia.edu 

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Άξιος διοργανωτής του 17ου Συνεδρίου της Ομοσπονδίας ο Κονιάκος


Το 17ο Αναπτυξιακό-Πολιτιστικό Συνέδριο Ομοσπονδίας Συλλόγων Βορειοδυτικής Δωρίδας ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία το Σάββατο 5 Αυγούστου στον Κονιάκο Δωρίδας. Το συνέδριο αυτό ήταν το πρώτο που ανέλαβε να διοργανώσει σε συνεργασία με την Ομοσπονδία, η Αδελφότητα Κονιακιωτών Δωρίδος «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» και το πέτυχε με τον καλύτερο τρόπο. Παρόλο που ο Κονιάκος δεν διέθετε κάποιον μεγάλο κλειστό χώρο,  επιλέχθηκε η εναλλακτική λύση του ανοιχτού χώρου και συγκεκριμένα στην πλατεία του χωριού. Η ιδέα αποδείχθηκε τελικώς ιδιαίτερα επιτυχημένη για μία ζεστή ημέρα, μιας και ο κόσμος απόλαυσε την δροσιά του μεγάλου πλατάνου που "σκέπασε" όλους τους συνέδρους.


Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής ήταν ο κ. Γεώργιος Ι. Μπαλατσούρας και ομιλητές ήταν ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, κ. Νικόλαος Ι. Μάρκος, ο Πρόεδρος της Αδελφότητας Κονιάκου κ. Δημήτριος Χ. Χολέβας, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Β/Δ Δωρίδας κ. Ιωάννης Τρίγκας, το στέλεχος του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Τουρισμού Ναυτιλίας και Αντιπρόεδρος Δωρικής Αδελφότητας κ. Μιχάλης Δρίτσας, ο πρώην Γενικός Διευθυντής ΕΟΤ, Πολιτικός Μηχανικός κ. Κωνσταντίνος Κατσιγιάννης και ο Δήμαρχος Δωρίδας κ. Γιώργος Καπεντζώνης.
 
Kων/νος Κατσιγιάννης, Πρώην Γενικός Δ/ντης ΕΟΤ
Γιώργος Καπεντζώνης, Δήμαρχος Δωρίδας
Γιάννης Τρίγκας, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Β.Δ. Δωρίδας
 
Η συμμετοχή του κόσμου υπήρξε πολύ μεγάλη με αποτέλεσμα να υπάρξουν πολλές και χρήσιμες παρεμβάσεις. Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με απαντήσεις των ομιλητών σε ερωτήσεις και τοποθετήσεις των συνέδρων. 

Παρώντες επίσης στο συνέδριο ήτανε ο βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ του νομού Φωκίδας κ. Η. Κωστοπαναγιώτου, οι Αντιδήμαρχοι του Δήμου Δωρίδας κ. Δ. Παπακωσταντίνου, κ. Κ. Παλασκώνης και κ. Α. Ευσταθίου, ο πολιτευτής Φωκίδας Ν.Δ. κ. Κ. Χαλιορής, ο Πρόεδρος της Δωρικής Αδελφότητας κ. Μπαλατσούρας Ιωάννης, πολλοί πρόεδροι Συλλόγων και Κοινοτήτων των 18 χωριών της Β/Δ Δωρίδας αλλά και γειτονικών καθώς και εκπρόσωποι άλλων φορέων, επιχειρήσεων κλπ.



Η φιλοξενία του Κονιάκου προέβλεψε και φαγητό δημιουργώντας μία πολύ ωραία ατμόσφαιρα για τους συνέδρους κάτω από τον πλάτανο, οι οποίοι μάλιστα σαν μια παρέα τραγούδησαν όμορφα δημοτικά τραγούδια. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φυναικών Κονιάκου φρόντισε επίσης να προσφέρει στο τέλος γλυκά στους συνέδρους οι οποίοι ανανέωσαν το ραντεβού τους για το 18ο Συνέδριο που θα γίνει σε δύο χρόνια σε κάποιο από τα χωριά της Ομοσπονδίας.


Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Ο Σύλλογος Πενταγιωτών στο κρατικό ραδιόφωνο





Σε μία ραδιοφωνική εκπομπή της ΕΡΤ-open 106,7 βρέθηκαν την Τετάρτη 13-09-2017 το απόγευμα, ο Πρόεδρος του συλλόγου Πενταγιωτών, Στέλιος Τσιώρης, μαζί με τον υπεύθυνο Δημοσίων Σχέσεων, Πέτρο Πενταγιώτη, προσκεκλημένοι της κας Φεβρωνίας Ρεβύνθη προκειμένου να παρουσιάσουν στους ακροατές την Πενταγιού Δωρίδας!

Η εκτενής συζήτηση περιλάμβανε πολλά θέματα, που αφορούν το χωριό, όπως η ιστορία, η γεωγραφία, η οικονομία κλπ. και φυσικά τον θρύλο της πανέμορφης Μαρίας Πενταγιώτισσας. Επιπλέον παρουσιάστηκε και η πρόταση για την δημιουργία Αλπικού Βοτανικού Κήπου, σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Πάτρας, αλλά και (κυρίως) με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ (με χρηματοδότηση Leader).
Παράλληλα ακούγονται και τα προβλήματα που αφορούν την Πενταγιού αλλά και γενικότερα τους ορεινούς οικισμούς της περιοχής μας όπως, η υγεία, το ίντερνετ, η τηλεόραση, η εκπαίδευση κ.λ.π. Πρόκειται για μία σημαντική επιτυχία του Συλλόγου που προβάλλει ιδιαίτερα το χωριό αλλά και ευρύτερα την περιοχή μας, ενώ αναδεικνύει και τα προβλήματά της. Οι φίλοι και εκπρόσωποι του Συλλόγου Πενταγιωτών δεν παρέλειψαν να αναφερθούν στην Ομοσπονδία και στον ρόλο της και τους ευχαριστούμε ιδιαίτερα γι' αυτό.

Η εκπομπή ανέβηκε και στο youtube και πραγματικά αξίζει να την ακούσετε: