Τρίτη, 24 Απριλίου 2018

Σαν σήμερα το 1821 εκτελέστηκε ο Αθανάσιος Διάκος

Από τους πρωτεργάτες του εθνικού ξεσηκωμού στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και ήρωας της μάχης της Αλαμάνας.


O Αθανάσιος Διάκος γεννήθηκε το 1788 στην Άνω Μουσουνίτσα της Φωκίδας (σημερινός Αθανάσιος Διάκος) και κατ’ άλλους στη γειτονική Αρτοτίνα, απ’ όπου καταγόταν η μητέρα του. Το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Γραμματικός.

Ο πατέρας του, Νικόλαος Γραμματικός, γνωστός στην περιοχή με το παρατσούκλι «ψυχογιός», μη μπορώντας να αντέξει τα βάρη της πολυμελούς οικογένειάς του, τον έστειλε δόκιμο μοναχό στο κοντινό μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, σε ηλικία 12 ετών. Πέντε χρόνια αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος, αλλά γρήγορα εγκατέλειψε την καλογερική, όταν σκότωσε ένα Τούρκο αγά, επειδή, σύμφωνα με κάποια παράδοση, αυτός του έθιξε τον ανδρισμό του, θαμπωμένος από την ομορφιά του.

Ο νεαρός Αθανάσιος εντάχθηκε ως πρωτοπαλίκαρο στο σώμα του οπλαρχηγού Γούλα Σκαλτσά, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση, καθώς ο παππούς και ο θείος του είχαν διατελέσει κλέφτες. Τότε έλαβε και το προσωνύμιο Διάκος, με το οποίο έγινε γνωστός και έμεινε στην ιστορία.

Το 1814 πήγε στα Ιωάννινα και εντάχθηκε στη σωματοφυλακή του Αλή Πασά, της οποίας επικεφαλής ήταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Όταν ο Ανδρούτσος διορίστηκε αρχηγός στο αρματολίκι της Λιβαδειάς, ο Διάκος τον ακολούθησε. Μετά την αποχώρηση του Ανδρούτσου, ο Διάκος ανακηρύχθηκε καπετάνιος του καζά (θρησκευτικού λειτουργού) της πόλης τον Οκτώβριο του 1820, ενώ την ίδια περίοδο μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία.

Στις 27 Μαρτίου 1821, ο Αθανάσιος Διάκος πρωτοστατεί στην κήρυξη της Επανάστασης στην Ανατολική Στερεά (Μονή Οσίου Λουκά), μετά από συνεννόηση με τους Αχαιούς, που είχαν επαναστατήσει μία εβδομάδα νωρίτερα. Έχοντας λάβει την άδεια του βοεβόδα της Λιβαδειάς Χασάν Αγά, κατορθώνει να στρατολογήσει 5.000 χωρικούς, με  πρόσχημα την απόκρουση του Ανδρούτσου.

Στις 30 Μαρτίου, η Λιβαδειά πέφτει στα χέρια των επαναστατών και στη συνέχεια ο Διάκος οργανώνει την κατάληψη της Αταλάντης (31 Μαρτίου) και της Θήβας (1 Απριλίου), ενώ λίγο αργότερα κυριεύει το ισχυρό φρούριο της Μπουδουνίτσας (Μενδενίτσας). Ακολούθως, επιχειρεί να καταλάβει το Ζητούνι (Λαμία), το διοικητικό κέντρο της περιοχής και το Πατρατζίκι (Υπάτη), χωρίς, όμως, επιτυχία, καθότι ο τοπικός οπλαρχηγός Μήτσος Κοντογιάννης αρνείται να βοηθήσει, επειδή θεωρεί άκαιρο τον ξεσηκωμό.

Η Οθωμανική διοίκηση θορυβείται από τον ξεσηκωμό των ραγιάδων και διατάσσει τον Ομέρ Βρυώνη και τον Κιοσέ Μεχμέτ να καταστείλουν την Επανάσταση, τόσο στη Ρούμελη, όσο και στην Πελοπόννησο. Στις 17 Απριλίου οι δυο πασάδες με 8.000 άνδρες στρατοπεδεύουν στο Λιανοκλάδι, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λαμία.

Ο κίνδυνος είναι μεγάλος για τους επαναστατημένους Έλληνες. Οι οπλαρχηγοί της περιοχής συσκέπτονται στο χωριό Καμποτάδες (20 Απριλίου) και  αποφασίζουν και υπερασπιστούν όλες τις διαβάσεις του Σπερχειού (Αλαμάνας), ώστε να αποκόψουν την πρόσβαση των Τούρκων προς τα Σάλωνα (Άμφισσα) και τη Λιβαδειά.

Το πρωί της 23ης Απριλίου οι Τούρκοι επιτίθενται ταυτόχρονα σε όλο το εύρος του ελληνικού μετώπου. Ο Διάκος υπερασπίζεται με τους λιγοστούς άνδρες του το ξύλινο γεφύρι της Αλαμάνας. Μάχεται ηρωικά, τραυματίζεται και τελικά συλλαμβάνεται αιχμάλωτος.

Ο επίλογος της μάχης της Αλαμάνας γράφεται την επόμενη ημέρα (24 Απριλίου). Ο τραυματισμένος Αθανάσιος Διάκος μεταφέρεται σιδηροδέσμιος στη Λαμία. Οι Οθωμανοί του προτείνουν να προσκυνήσει και να συνεργαστεί μαζί τους. Ο Διάκος υπερήφανα αρνείται: «Εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θελ’ να πεθάνω» φέρεται να τους απάντησε.

Ο ελληνικής καταγωγής Ομέρ Βρυώνης δεν θέλησε να τον σκοτώσει, αφού τον γνώριζε πολύ καλά από την αυλή του Αλή Πασά και εκτιμούσε τις ικανότητές του. Επέμενε, όμως, ο Χαλήλμπεης, σημαίνων Τούρκος της Λαμίας, ο οποίος έπεισε τον Κιοσέ Μεχμέτ, ιεραρχικά ανώτερο του Ομέρ Βρυώνη, ότι ο Διάκος θα έπρεπε να τιμωρηθεί παραδειγματικά, επειδή είχε σκοτώσει πολλούς Τούρκους.

Η ποινή που του επιβλήθηκε ήταν θάνατος διά ανασκολοπισμού και εκτελέστηκε την ίδια μέρα. Προτού ξεψυχήσει ο Διάκος λέγεται ότι αναφώνησε το αυτοσχέδιο τετράστιχο:

    Για ιδές καιρό που διάλεξε
    ο χάρος να με πάρει
    τώρα π' ανθίζουν τα κλαδιά
    και βγάζει η γης χορτάρι

Ο μαρτυρικός θάνατος του Διάκου συγκλόνισε και ταυτόχρονα εμψύχωσε τους αγωνιστές. Η ζωή του και η μαρτυρική του θυσία ενέπνευσαν τη λαϊκή μούσα...
Ο Θάνατος του Διάκου

Πολλή μαυρίλα πλάκωσε, μαύρη σαν καλιακούδα,
καν ο Καλύβας έρχεται, καν ο Λεβεντογιάννης.
-Ουδ' ο Καλύβας έρχεται, ουδ' ο Λεβεντογιάννης,
Ομέρ-Βρυώνης πλάκωσε με δεκοχτώ χιλιάδες.

Ο Διάκος σαν τ'αγρίκησε, πολύ του κακοφάνη,
ψιλή φωνή ν' εσήκωσε, τον πρώτο του φωνάζει:
- Το στράτευμά μου σύναξε, μάσε τα παληκάρια,
δωσ' τους μπαρούτη περισσή και βόλια με τις φούχτες
γλήγορα και να πιάσωμε κάτω στην Αλαμάνα,
όπου ταμπούρια δυνατά έχει και μετερίζια.

Επήραν τ' αλαφρά σπαθιά και τα βαριά τουφέκια,
στην Αλαμάναν' έφτασαν κι' έπιασαν τα ταμπούρια.
-Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε, παιδιά μη φοβηθήτε,
ανδρεία ωσάν Έλληνες, ωσάν Γραικοί σταθήτε!

Εκείνοι εφοβήθηκαν κι' εσκόρπισαν στους λόγγους.
Έμειν' ο Διάκος στη φωτιά με δεκοχτώ λεβέντες,
τρεις ώρες επολέμαε με δεκοχτώ χιλιάδες.

Σκίστηκε το τουφέκι του κι' εγίνηκε κομμάτια,
και το σπαθί του έσυρε και στη φωτιά ν' εμπήκε,
έκοψε Τούρκους άπειρους κι' εφτά μπουλουκμπασάδες.
Πλην το σπαθί του έσπασε ν'απάν' από τη χούφτα
κι' έπεσ' ο Διάκος ζωντανός εις των εχθρών τα χέρια.
Χίλιοι τον πήραν απ' εμπρός και δυο χιλιάδες πίσω.

Κι' Ομέρ Βριώνης μυστικά στο δρόμο τον ερώτα:
- Γένεσαι Τούρκος, Διάκο μου, την πίστη σου ν' αλλάξης,
να προσκυνάς εις το τζαμί, την εκκλησιά ν' αφήσης;
Κι' εκείνος τ' απεκρίθηκε και με θυμό του λέει:
-Πάτε κι' εσείς και' η πίστη σας, μουρτάτες να χαθήτε,
εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θελ' απεθάνω.
Αν θέλετε χίλια φλωριά και χίλιους μαχμουτιέδες,
μόνο πέντ' έξι ημερών ζωή να μου χαρίστε,
όσο να φτάσ' ο Οδυσσεύς και ο Θανάσης Βάγιας.

Σαν τ' άκουσ' ο Χαλίλμπεης με δάκρυα φωνάζει:
-Χίλια πουγγιά σας δίνω 'γω κι' ακόμα πεντακόσια,
το Διάκο να χαλάσετε, το φοβερό τον κλέφτη,
ότι θα σβήση την Τουρκιά και όλο το Δοβλέτι.

Το Διάκο τον επήρανε και στο σουβλί τον βάλαν,
Ολόρθο τον εστήσανε, κι' αυτός χαμογελούσε.
Την πίστη τους τους έβριζε, τους έλεγε μουρτάτες.
- Εμέν' αν εσουβλίσετε , ένας Γραικός εχάθη
ας είν' καλά ο Οδυσσεύς κι' ο καπιτάν Νικήτας,
αυτοί θα κάψουν την Τουρκιά κι' όλο σας το Δοβλέτι.
Η Πελοποννησιακή παραλλαγή του τραγουδιού

Τρεις περδικούλες κάθουνται στου Διάκου το ταμπούρι,
μίνια τηράει τη Λειβαδιά κι' άλλη το Καρπενήσι,
η Τρίτη νη καλύτερη μοιρολογάει και λέει:

- Πολλή μαυρίλα ν' έρχεται στου Διάκου το ταμπούρι
καν ο Καλύβας έρχεται, καν ο Λεβεντογιάννης.
- Μήτε ο Καλύβας έρχεται μητ' ο Λεβεντογιάννης,
Ομέρ Βριγιώνης, το σκυλί, με δεκοχτώ χιλιάδες.

Και ο σεΐζης του μιλάει του Διάκου και του λέει:
- Διάκο, πάμε να φύγουμε, πάμε στην Αλασσόνα,
π' εκεί είν' ο τόπος δυνατός, ταμπούρια για να πιάσ' με
τ' ασκέρια σου κιοτέψανε και πήρανε τους λόγγους.

Κι' έμειν' ο Διάκος μοναχός, με δεκοχτώ νομάτους,
τρεις ημερούλες πολεμάει και τρία μερονύχτια.
Εμαύρισε κι' αράχνιασε, σα μαύρη καλιακούδα,
απ' τις μπαρούτες τις πολλές κι' απ'τα πολλά τα σμπάρα.

Τσακίστη το ντουφέκι του απ'τα πολλά ντουφέκια,
το 'σπασε το σπαθάκι του απάν' από τη χούφτα,
τότε τον πιάσαν ζωντανόν κειν' τα κοντοτουρκάκια.

Κι' ο Ομέρ-Βριγιώνης, το σκυλί, του Διάκου πάει και λέει:
- Διάκο, Τούρκος δε γένεσαι, πασά για να σε κάνω;
- Τι λες, μωρέ βρωμόσκυλο, τι λες, μωρέ μουρτάτη;
εγώ γραικός γεννήθηκα, γραικός θέλα πεθάνω.

Τότε τον βάλαν στο σουγλί και παν να τόνε ψήσουν,
κι' ο Διάκος ετραγούδαγε της άνοιξης τραγούδι:
- Για ιδές καιρό που διάλεξε ο Χάρος να με πάρη,
τώρα το Μάη, την άνοιξη, π' ανοίγουν τα λουλούδια!

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018

Το ρολόι του Άη Γιώργη στο Κροκύλειο


Από το βιβλίο του Παρασκευά Μπακαρέζου Εν Κροκυλείω Δωρίδος

Ένα άλλο µεγάλο έργο που έκαναν οι Κροκυλειώτες, µε την ορµή που τους διέκρινε για κοινωφελή έργα, ήταν το ρολόι της εκκλησίας. Παραγγέλθηκε και κατασκευάστηκε στη Γαλλία. Για να γίνει όµως αυτό, έπρεπε να λυθεί ένα τεχνικό πρόβληµα που δηµιουργήθηκε στην πορεία. Η διαδροµή που έκαναν τα βάρη που δίνουν την κίνηση στο ρολόι ήταν µεγαλύτερη από το ύψος που είχε τότε το καµπαναριό. Γράφει πάλι ο µπαρµπα- Αργύρης: "Πριν από ογδόντα χρόνια (γράφτηκε το 1985) οι χωριανοί...πήγαιναν στο Λαύριο, στη γαλλική εταιρία... και δούλευαν. Από τους πρώτους που πήγαν ήταν οι Περλιγκαίοι...πιάστηκαν οικονοµικώς και άνοιξαν φούρνο... εσκέφθησαν...να αγοράσουν ένα ωρολόγι πόλεως για το χωριό... Έπιασαν τους χωριανούς και τους είπαν να δίνουν σ’ αυτούς από ένα ηµεροµίσθιο το µήνα. Είχαν όµως µεγάλη αντίδραση. Ο Σ..... ο Γιαννάκης και ο Κ.....µήτρος τους έπγιαναν τους χωριανούς και τους έλεγαν να µη δίνουν λεπτά, θα τα φάνε οι Περλιγκαίοι. Πέρασε λίγος καιρός, ήλθε το ωρολόγι στον Πειραιά και σηκώθηκε ο ρολογάς και ήλθε στο χωριό... Είδε και είπε σ’ αυτό το κωδωνοστάσιο δεν µπορεί να τοποθετηθεί το ωρολόγι, διότι είναι χαµηλό. Τι να κάµουν τότε, εσκέφθηκαν να χαλάσουν µερικά λεπτά που είχαν στείλει οι εργαζόµενοι στην Αµερική να φκιάσουν τα γεφύρια στο χωριό... Πήγαν στην Άµφισσα, συµφώνησαν µε ειδικούς τεχνίτες... να φκιάσουν νέο κωδωνοστάσιο. Μόλις το έµαθαν οι ραδιούργοι του χωριού, έγραψαν γράµµατα στην Αµερική ότι το συµβούλιο χάλασε τα λεπτά για κωδωνοστάσιο και δεν φκιάνει τα γεφύρια. Ήλθαν οι τεχνίτες και έφεραν και έναν εργάτη µε µία καµήλα... και εκεί που πέρναγε άπλωνε η καµήλα το κεφάλι της µέσα στα κήπια και άδραχνε κολοκυθιές, κολοκύθια, λάχανα... Αφού έγινε το κωδωνοστάσιο, έγραψαν στο ρολογά να πάρει το ωρολόγι να το φέρει ατµοπλοϊκώς στην Ερατεινή, να πάνε από δω να το πάρουν...  εκίνησαν νύχτα... πήγαν στην Ερατεινή, πήραν το ωρολόγι και τον ωρολογά και ήλθαν το βράδυ στο χάνι του Κωνσταντέλλου στο στενό... Την άλλη µέρα το έφεραν στο χωριό... έφερναν τη µηχανή σε δύο τέµπλες δεµένη... και ήσαν δύο άνδρες µπροστά και δύο πίσω... και οι άλλοι έρχονταν από κοντά να αντικαταστένουν εκείνον που κουράζεταν. Τις πλάκες και τα βάρη τα έφεραν µε ζώα. Ήταν το πρώτο ωρολόγι που έγινε στην επαρχία µας. Το παρήγγειλαν το 1908 και το τοποθέτησαν το 1909." (εφηµ. Το Κροκύλειο, Ιούλ.-Αύγ. 1985)

Σχετικά με το ψηλότερο καμπαναριό, στη διήγησή του ο Μπαρμπα-Αργύρης αναφέρει  ότι το παλιότερο  είχε δύο καμπάνες. Ακόμα πιο πριν, όπως  είδαμε, όταν πρωτοχτίστηκε η εκκλησία, οι χωριανοί   είχαν κρεμάσει μια μικρή καμπάνα σε ένα πουρνάρι. Τις τρεις αυτές καμπάνες  τις τοποθέτησαν στο νέο ψηλότερο καμπαναριό. Η πιο μεγάλη  από αυτές έσπασε και παρήγγειλαν νέα και μεγαλύτερη " ...αλλά οτεχνίτης  δεν έβαλε  όλα τα υλικά κα ιδε νέχε ιτη φωνή πο υέπρεπε να έχει. Η δεύτερη (καμπάνα) έσκασε  όταν κατέλαβαν οι Έλληνες την Χειμάρα... Την  έστειλε  το εκκλησιαστικό συμβούλιο και την έφκιασε στο ίδιο εργοστάσιο, αλλά τηνέφκιασε το παιδί του και την έφκιασε πολύ καλή. Από μακριά, άμα τις ακούσει κανείς, βλέπει τη διαφορά τους,  η μικρή  είναι  αηδόνι” (εφημ. Το Κροκύλειο, Ιούλ.-Αύγ.1985). Όταν ήμουνα παιδί  και παπαδάκι, θυμάμαι  και εγώ τον παπα - Γρηγόρη που έκανε μάθημα κωδωνοκρουσίας στο Χαραλάμπη: “Τον αδάμ τον αδάμ, το τάλαντον το τάλαντον."  Τέλος, η πέτρα που χρησιµοποιήθηκε στο χτίσιµο του καµπαναριού βγήκε στην τοποθεσία Παρασπόρια, εκεί όπου είναι οι αρχαίοι τάφοι. Πληροφοριακά σηµειώνεται ότι οι πέτρες για σκάλισµα έπρεπε, για να είναι κατάλληλες για τη δουλειά αυτή, να βγουν µέσα από το χώµα µε σκάψιµο, ώστε να έχουν υγρασία που επέτρεπε να σκαλίζονται εύκολα. Οι επιφανειακές πέτρες ήταν πολύ ξερές και όχι κατάλληλες για εύκολο πελέκηµα.


Ένα βίντεο από το εσωτερικό του ρολογιού που έχει δημιουργήσει ο Δημήτρης Μπαρμπούτης, μπορείτε να παρακολουθήσετε στον παρακάτω βίντεο του youtube.



Κυριακή, 22 Απριλίου 2018

22 Απριλίου 1827, ο θάνατος του Καραϊσκάκη

Σαν σήμερα, στις 22 Απριλίου του 1827, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης τραυματίζεται σοβαρά και λίγες ώρες μετά πεθαίνει. Ποτέ δεν απαντήθηκε με βεβαιότητα εάν το φονικό βόλι προήλθε από τις Τουρκικές γραμμές τιυ Κιουταχή ή από “αδελφικό” χέρι όπως εντόνως πιθανολογείται.
Μετά τον τραυματισμό του μεταφέρθηκε στο στρατόπεδό του στο Κερατσίνι και αφού μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, υπαγόρευσε τη διαθήκη του που ιδιόχειρα υπέγραψε. 


Ο Κοκκινιώτης ζωγράφος Χαράλαμπος Στέφος αποθανάτισε τη σκηνή μεταφοράς του λαβωμένου ήρωα με ξυλοκρέβατο σε έναν πολύ ωραίο πίνακα.
Τελευταία κουβέντα που είπε στους συμπολεμιστές του, κατά τον στρατηγό Μακρυγιάννη που τον επισκέφθηκε, ήταν "Εγώ πεθαίνω. Όμως εσείς να είστε μονιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα".Την επομένη στις 23 Απριλίου 1827 ο Αρχιστράτηγος Γεώργιος Καραϊσκάκης υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα του μέσα στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο Κερατσίνι, ανήμερα της γιορτής του.

Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Αγωνία για το Λύκειο Λιδωρικίου από τον Σύλλογο Γονέων



ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ
ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΙΔΩΡΙΚΙΟΥ
Λιδωρίκι 16-4-2018

Ανησυχώντας για το μέλλον των παιδιών μας και του τόπου σας ενημερώνουμε ότι έχει ήδη ψηφιστεί η κατάργηση των σχολείων μας ως δυσπρόσιτα.
Η δε πρόταση του υπουργείου για την αναμοριοδότηση του σχολείου προβλέπει την υποβάθμιση από 9 σε 6 μόρια .Για να θεωρείτε δυσπρόσιτο ένα σχολείο πρεπεί να έχει το ελάχιστο 10 μόρια .Μέσα στα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για μια τέτοια μοριοδότηση είναι η απόσταση από την έδρα του δήμου,το υψόμετρο, συγκοινωνιακές συνθήκες κ.α.
Το Γενικό Λύκειο Λιδωρικίου υποδέχεται μαθητές που προέρχονται από ορεινότερα χωριά που απέχουν ως και 27 χλμ. από το σχολείο τους .Η υποβάθμιση λοιπόν του σχολειού φέρνει μαθητές και γονείς μπροστά σε εμπόδια σοβαρά που υπονομεύουν την ύπαρξη του σχολείου .Όποιος έχει κάνει έστω και μια μικρή επίσκεψη στον τόπο μας γνωρίζει ότι η απόσταση ,το υψόμετρο ,οι στροφές,το οδικό δίκτυο οι καιρικές συνθήκες το χειμώνα είναι ανυπέρβλητο πρόβλημα. Επίσης η νέα αυτή εξέλιξη έχει και επιπτώσεις στο ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών για την στελέχωση των σχολείων ,με ότι αυτό συνεπάγεται!
Είναι επιτακτική ανάγκη για τα παιδιά τις οικογένειες και τη γενικότερη κοινωνία η ομαλή λειτουργία των ολιγομελών τμημάτων όλων των ομάδων προσανατολισμού καθώς και του εξεταστικού κέντρου του Γενικού Λυκείου Λιδωρικίου .
Το ότι διαμένουμε στην επαρχεία δεν αναιρεί το δικαίωμα των μαθητών στην ελεύθερη επιλογή κατεύθυνσης και στην πρόσβαση στο χώρο του σχολείου.
Μη μας εξωθείτε λοιπόν στην αστικοποίηση και ερήμωση του τόπου μας ή στην έλειπή μόρφωση των παιδιών μας .
Το ανάγλυφο της περιοχής καθιστά το Λιδωρίκι μια ιδιαίτερη περίπτωση .Εκτός από τους τεχνοκρατικούς υπολογισμούς υπάρχουν κοινωνικοί δείκτες και κοινωνικά κριτήρια .
Το ζήτημα αυτό αφορά όλους μας ,οι επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία θα είναι ραγδαίες και καθόλου ευχάριστες γιατί θα λειτουργήσουν σαν "ντόμινο" σε όλους τους τομείς. Για όσους γνωρίζουν και μη ,στην κυριολεξία έχουμε προσφέρει στη χώρα μας γη και ύδωρ,τα μεταλλεύματα της περιοχής (βωξίτες κ.α.) καθώς και τη βασική υδροδότηση εκατομμυρίων ανθρώπων από τη λίμνη του Μόρνου χωρίς κανένα αντισταθμιστικό όφελος παρά μόνο με αρνητικές παρενέργειες στον τόπο.
Αν κάποιοι θέλουν να μετατρέψουν το Λιδωρίκι και τις γύρω περιοχές σε θέρετρο συνταξιούχων, ημεδαπών, ετεροδημοτών και λοιπών …ή σε έρημο τοπίο χωρίς ζωή και γέλιο παιδιών τους λέμε αποφασιστικά ΟΧΙ.

Το Δ.Σ του Συλλόγου

Σχετική επιστολή για το ανωτέρω πρόβλημα απεστάλθη στον Δήμο Δωρίδας.

Πέμπτη, 19 Απριλίου 2018

Άγρια φαγώσιμα χόρτα

 




Στην Ελληνική ύπαιθρο υπάρχουν πολλά άγρια φαγώσιμα χόρτα. Πολλοί δεν τα γνωρίζουν εκτός από ένα δυο είδη, που ίσως έχουμε ψωνίσει για να φτιάξουν χόρτα ή πίτες. Τα άγρια χόρτα που φυτρώνουν στους αγρούς είναι ιδιαίτερα πλούσια σε βιταμίνη C, φλαβονοειδή, πολυφαινόλες, ω-3 λιπαρά οξέα και σε α-λινολενικό οξύ, συστατικά που συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού. Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω μερικά για την πιο εύκολη αναγνώριση, αξιοποίηση και χρήση τους στη διατροφή μας. Μετά την ανάγνωση έμπειροι και άπειροι συλλέκτες χόρτων μπορούν να τα εντοπίσουν στο Τρίκορφο που μας προμηθεύει αρκετά από αυτά. Ιδίως τώρα που έφτασε η άνοιξη. Η καλύτερη εποχή για όσους λατρεύουν τα άγρια χόρτα. Καλή συγκομιδή.

ΒΛΙΤΟ

Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 80 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Αποτελεί μεγάλο ζιζάνιο στις καλλιέργειες γιατί πολλαπλασιάζεται πολύ εύκολα και γρήγορα. Ο σπόρος του μπορεί να φυτρώσει και μετά από δέκα χρόνια. Μαζεύονται οι τρυφερές κορφές τους από αρχή καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο. Πρέπει να το κλαδεύουμε συχνά για να πετάει από τα πλάγια πριν προλάβει να κάνει σπόρους. Τρώγονται βραστά με ξύδι ή λεμόνι και σε συνδυασμό με σκόρδο ή τσιγαριστά με διάφορα άλλα λαχανικά όπως οι κολοκυθοκορφάδες. Φτιάχνεται μέχρι και γιαχνί με πατάτες και χρησιμοποιείτε και για πίτες μαζί με άλλα χόρτα.

ΒΟΛΒΟΙ

Πολυετή φυτά που φτάνουν τα 20 εκατοστά. Τα συναντάμε παντού σε χέρσα αλλά και καλλιεργημένα μέρη. Ανθίζουν από Φεβρουαρίου έως Απρίλιο ανάλογα τις περιοχές. Τα βλαστάρια με τα άνθη τους τρώγονται τσιγαριστά σε ομελέτες. Οι βολβοί βράζονται για να ξεπικρίσουν και σερβίρονται με λάδι και ξύδι ή γίνονται καταπληκτικό τουρσί για μεζέ!

ΖΟΧΙΑ

Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 40-80 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα του είναι ανοιχτοπράσινα οδοντωτά και περιέχουν γαλακτώδη χυμό. Μαζεύεται από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι το τέλος της άνοιξης. Η γεύση τους είναι λίγο γλυκιά και τρώγονται βραστά με μπόλικο λεμόνι και μπαίνουν και σε χορτόπιτες μαζί με άλλα χόρτα και μυρωδικά.

ΚΑΥΚΑΛΙΘΡΑ

Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα φύλλα και οι τρυφερές κορφές της από το χειμώνα έως την άνοιξη που ανθίζει. Τη χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φασολάδες και σάλτσες.

ΡΑΔΙΚΙΑ ΑΓΡΙΑ

Πολυετή φυτά. Τα συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται από το φθινόπωρο με τις πρώτες βροχές έως το τέλος της άνοιξης. Βράζονται και τρώγονται με λαδολέμονο ή μαγειρεμένα με κρέας

ΛΑΠΑΘΟ

Ετήσια φυτά που φτάνουν τα 50 εκατοστά. Τα συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Έχει γύρω στα 5 είδη πολύ διαδεδομένα στην Ελλάδα.
Τα φύλλα του είναι σκουροπράσινα και έχουν μια ελαφριά ξινή γεύση. Μαζεύεται από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι το τέλος την άνοιξη. Μαγειρεύονται βραστά μόνα τους ή με κρέας και χρησιμοποιούνται για χορτόπιτες.

ΣΙΝΑΠΙ ΒΡΟΥΒΑ


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 80 εκατοστά. Στην Ελλάδα το συναντούμε πολύ συχνά, κάτι που δικαιολογεί τη φράση «πάμε για βρούβες»! Οι αλεσμένοι σπόροι του χρησιμεύουν στην Παρασκευή μουστάρδας. Μαζεύονται τα φύλλα το φθινόπωρο έως την άνοιξη. Τα φρέσκα τρυφερά φύλλα τους τρώγονται βραστά μόνα τους ή με άλλα χόρτα και χρησιμοποιούνται με άλλα χόρτα σε χορτόπιτες.


ΓΛΙΣΤΡΙΔΑ

Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά. Φημίζεται για τη βιταμίνη C και το σίδηρο που περιέχει. Ο λαός λέει πως αν βάλεις λίγα φύλλα γλιστρίδας κάτω από τη γλώσσα σου, ξεδιψάς (ίσως έτσι βγήκε και η φράση για τον πολυλογά, επειδή νιώθοντας ανακουφισμένος από δίψα, ξεκινά ασταμάτητο μονόλογο)! Από αρχές του καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο. Τρώγεται ωμή σε σαλάτα και μπορεί να αντικαταστήσει τα μαρούλια σαν πράσινο λαχανικό. Επίσης δένει φανταστικά βραστή μαζί με βλίτα.

ΠΙΚΡΑΛΙΔΑ

Πολυετές αυτοφυές φυτό, φτάνει τα 25 εκατοστά ύψος. Η πικραλίδα βρίσκεται ριζωμένη συνήθως σε χωράφια ως ζιζάνιο ή σε ακαλλιέργητους τόπους. Η ρίζα και τα φύλλα της καταπολεμούν την πέτρα στη χολή. Επίσης είναι διουρητική, χωρίς όμως να μειώνει το κάλιο από τον οργανισμό. Από τον χειμώνα μέχρι την άνοιξη. Ωμή σε σαλάτες ή βραστά. Τα φύλλα της τα βάζουμε και σε λαχανόπιτες.


ΓΑΛΑΤΣΙΔΑ

Ανήκει στην οικογένεια των Ευφορβιϊδών (Euphorbiaceae) και είναι πολυετής πόα, με ξυλώδη βάση και ισχυρούς, αδιακλάδιστους βλαστούς ύψους μέχρι 1μ. Τα φύλλα είναι γραμμοειδή - λογχοειδή, μήκους έως 13 εκ. και συγκεντρώνονται σε πυκνούς σπονδύλους στο πάνω τμήμα του βλαστού. Τα άνθη διατάσσονται με 10-20 ακτίνες και εκφύονται από τις μασχάλες των φύλλων, με 13-40 ακτίνες οι οποίες ξεκινούν από τις βάσεις των φύλλων. Απαντάται σε θαμνώνες, ανοιχτά δάση και βοσκότοπους χαμηλών υψομέτρων. Το είδος είναι μεσογειακό και αρκετά διαδεδομένο στην Ελλάδα. Ένα από τα πιο δημοφιλή και νόστιμα άγρια χόρτα. Με γλυκιά μυρωδιά γάλακτος, τρώγεται ωμή σε σαλάτες αλλά μαγειρεύονται φρικασέ, γιαχνί, τσιγαριαστές και συνδυάζονται με πικρά χόρτα για να μαλακώνουν τη γεύση.




Τρίτη, 17 Απριλίου 2018

Μία εργασία για την μετανάστευση από Πενταγιούς




Το παραπάνω απόσπασμα προλογίζει μία εξαιρετική εργασία που έκανε ο Κωσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος για την μετανάστευση από τους Πενταγιούς. Η εργασία δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ με τίτλο Από τους Πενταγιούς Δωρίδας, μετανάστες στην Αμερική (1904-1929) και καταγράφει όσους σύμφωνα με τα αρχεία του νησιού Έλλις μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αξίζει να τονίσουμε την επισήμανση του συντάκτη ότι η εργασία θα μπορούσε με την βοήθεια κάποιων ντόπιων ή του Συλλόγου, να εμπλουτιστεί με φωτογραφίες. Τέτοιες δημοσιεύσεις αξίζουν όχι μόνο προβολής αλλά και πολλών συγχαρητηρίων γιατί αποτελούν πολύτιμα ντοκουμέντα για τα χωριά μας και την τοπική ιστορία τους.

Κυριακή, 15 Απριλίου 2018

Πανέμορφες εικόνες από το Κάλλιο και τη λίμνη

Το παλιό Βελούχοβο, σημερινό Κάλλιο Φωκίδας

Φωτο: Χρήστος Γιαννέλος

Όμορφες εικόνες από το χωριό Κάλλιο.....
Το παλιό Βελούχοβο, σημερινό Κάλλιο, βρίσκεται σε υψόμετρο 460 μέτρων και ανήκει στο δήμο Λιδωρικίου. Μετονομάστηκε σε Κάλλιο το 1915 και πήρε το όνομά του από την αρχαία Καλλίπολη.......

Από τα σπλάχνα των Βαρδουσίων κοντά στο χωριό ξεπετάγεται το νερό της γνωστής πηγής που επιτρέπει στους κατοίκους να διατηρούν πλούσια περιβόλια, με παντός είδους κηπευτικά και φρουτόδεντρα. Το χωριό βρισκόταν αρχικά στο χώρο, στον οποίον δημιουργήθηκε το 1980 η τεχνητή λίμνη. Για το λόγο αυτό το χωριό μεταφέρθηκε σε άλλη θέση, πάνω από τις όχθες της λίμνης, ενώ το παλιό χωριό καλύφθηκε από τα νερά της λίμνης. Κάθε φορά που η στάθμη της λίμνης κατεβαίνει, λόγω ξηρασίας, αποκαλύπτεται μέρος του χωριού.....

(Φωτο: Tracer Adventure Club)
(Φωτο: Nick Ifantis)
(Φωτο: Γιούλα Ψιμούλη)
Το Κάλλιο σήμερα, (Φωτό: Νότης Παπασιδέρης)
πηγή Βελούχοβο (Φωτο: Νότης Παπασιδέρης)

Σάββατο, 14 Απριλίου 2018

Ετήσιος χορός του Συλλόγου Αλποχωριτών





Ο Σύλλογος Αλποχωριτών η "Πρόοδος" 

σας προσκαλεί στον ετήσιο χορό του χωριού 
που θα γίνει την Παρασκευή, 20 Απριλίου στις 9 μ.μ., 
στο κέντρο Πηνελόπη Και Μνηστήρες 
στην Πλατεία Πλαστήρα 8, Παγκράτι, 11854 Αθήνα.

 Ελάτε να διασκεδασουμε!

Τρίτη, 10 Απριλίου 2018

Διαμαρτυρία 4 Συλλόγων στην Αντιπεριφέρεια για την κατάσταση του δρόμου στα χωριά τους

Διαμαρτυρία - παρέμβαση προς τον Αντιπεριφεριάρχη Κατσούγανο κάνανε οι Σύλλογοι των χωριών Αλποχωρίου – Ζωριάνο - Κουπάκι – Κροκύλειο προκειμένου να ευαισθητοποιήσουν την πολιτεία για την κατάσταση του δρόμου "Κουμεντάρι – Κροκύλειο – Κουπάκι – Ζωριάνο – Αλποχώρι" που χρήζει σοβαρής αναβάθμισης. Η κακή κατάσταση του οδικού δικτύου των χωριών είναι γνωστή από χρόνια. Η χάραξη μάλιστα του δρόμου στο τμήμα Κουμεντάρι - Κροκύλειο παραμένει ίδια από την κατασκευή του το 1937, όπως δηλαδή διαμορφώθηκε τότε από τους Κροκυλιώτες και τους κατοίκους των γύρω χωριών που συνέβαλαν στην διάνοιξή του. Η παλαιότητα του δρόμου παρόλες τις προσπάθειες συντήρησης σε λακκούβες, κατολισθήσεις, καθιζήσεις κλπ. δημιουργεί συνεχή προβλήματα στις μετακινήσεις κατοίκων και επισκεπτών καθώς και πολλούς κινδύνους στην οδήγηση λόγω στενότητας, έλλειψης προστατευτικών μπαρών κλπ.




ΣΥΛΛΟΓΟΙ    ΧΩΡΙΩΝ
Αλποχωρίου – Ζωριάνο - Κουπάκι – Κροκύλιο
Οδός : Σωκράτους  79 – 81
Τ.Κ.  104 32   ΑΘΉΝΑ
Εκπρόσωπος  Συλλόγων:
κ. Νικολόπουλος  Γεώργιος, τηλ.    6932417031
e-mail:-giorgos_nikolopoulos@yahoo.gr


 Αθήνα   18 /03/2018
Αριθ. Πρωτ. 4
                                                        
ΠΡΟΣ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΦΩΚΙΔΟΣ
                                    ( Υπόψη  κ.  Κατσαούνου  Ευάγγελου)
                                                     Γιδόγιαννου  31,  Άμφισσα
                                                 Τ.Κ.  33100, Ν.  ΦΩΚΙΔΟΣ
                              ΚΟΙΝ : 1   ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ  ΣΤΕΡΕΑΣ  ΕΛΛΑΔΑΣ
                                                 Δ/ση   Υψηλάντη  1, Τ.Κ. 35100 Λαμία
              (Υπόψη κ. Μπακογιάννη  Κων/νο)
                                                                                           2 .      Δήμο Δωρίδας   
                                                                                                     Ευπάλιο  Τ.Κ. 330 56
           (Υπόψη  κ. Καπεντζώνη Γεώργιο)
                   
ΘΕΜΑ:   Ανακατασκευή και ασφαλτόστρωση της Επαρχιακής  Οδού  Νο  13"Κουμεντάρι – Κροκύλιο – Κουπάκι – Ζωριάνο – Αλποχώρι".
Σχετικά:
1 .  Το υπ’ αριθ. Πρωτ. 8/14/11//2016 εγγράφου  της    Προέδρου του Συλλόγου  Αλποχωριτών  Δωρίδας  "Η ΠΡΟΟΔΟΣ"  και  της   Τ.Κ. Αλποχωρίου.
2.  Το υπ’ αριθ. 186247/4878/12-01 -2017  έγγραφο Δ/σης Τεχνικών έργων Περιφερειακής  Ενότητας Φωκίδας .

Η  επαρχιακή οδός   Νο 13  "Κουμεντάρι – Κροκύλιο – Κουπάκι – Ζωριάνο – Αλποχώρι" μήκους 20 χλμ. περίπου  κατασκευάστηκε  πριν από  25 έτη  με τις τότε  προδιαγραφές, χωρίς τη δημιουργία της κατάλληλης υποδομής στο οδόστρωμα και την απαραίτητη κατασκευή ρείθρων κατά μήκος αυτής. Τους  χειμερινούς δε  μήνες , επειδή δεν υπάρχουν  τα ρείθρα αυτά  κατά  μήκος   της επαρχιακής αυτής  οδού, γεμίζει  το  οδόστρωμα με  πέτρες και χώματα, με αποτέλεσμα να γίνεται  επικίνδυνη   η πρόσβαση στα χωριά μας.

Το  οδόστρωμα σήμερα έχει γεμίσει με λακκούβες , ρηγματώδεις  και καθιζήσεις , που είναι επικίνδυνες  για την μετακίνηση τόσο των κατοίκων των ανωτέρω χωριών , όσο και των άλλων ορεινότερων χωριών (Πενταγιοί – Τρίστενο – Διχώρι – Υψηλό  Χωριό – Κερασιά – Κριάτσι – Αρτοτίνα), που πολύ συχνά χρησιμοποιούν το τμήμα της ανωτέρω επαρχιακής οδού, (Κουμεντάρι - Κροκύλιο  - Αρτοτίνα, ή  Πόντζιανη - Κουπάκι - Πενταγιοί  - Αρτοτίνα ). 

Κύριε  Αντί  Περιφερειάρχη:
Επανερχόμαστε  στο αίτημά  μας   για τον επαρχιακό  δρόμο  από  "Κουμεντάρι – Κροκύλειο -  Κουπάκι – Ζωριάνος – Αλποχώρι" μήκους  20  χιλμ., περίπου με την ονομασία Ν.13 όπως την αναφαίρετε στο με αριθ. Πρωτ. 186247/4878/12-01-2017 απαντητικό σας  έγγραφο, μετά την αυτοψία που πραγματοποίησαν και διαπίστωσαν οι υπηρεσίες  σας   στις  01/12/2016 παρουσία  και του Προέδρου  της Τοπικής  Κοινότητας Αλποχωρίου.
                                                                                          
Με  το ανωτέρω  σχετικό σας  έγγραφο  μας γνωστοποιείτε  ότι συντάχτηκε και  προϋπολογισμός  για το έργο αυτό, με  λύπη μας  όμως  διαπιστώσαμε  ότι  το έργο αυτό δεν το έχετε  εντάξει καθόλου  στα έργα της  περιοχής  που εξαγγείλατε  για το  2018 παρόλα την αναγκαιότητά του . Επειδή το πρόβλημα  είναι πολύ σοβαρό , παρακαλούμε, να το αντιμετωπίσετε κατά προτεραιότητα  και όσο το δυνατόν συντομότερα, για  να  μπορούν  οι  κάτοικοι  των ως άνω  χωριών  αλλά  και  πολύ  τουριστική  επισκέπτες  των ορεινών όγκων  των  χωριών   μας  να   μετακινούνται  χωρίς  κινδύνους  τόσο  των  ιδίων, όσο  και  των  αυτοκινήτων  των,  από  και προς  αυτά .

Για τα  Δ. Σ .  ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ       
ΟΙ       ΠΡΟΕΔΡΟΙ 

1.  Κροκυλείου  :   Γραββάνης  Ευάγγελος
2 . Κουπακίου    :  Κουφασίμης   Γεώργιος
3 . Αλποχωρίου  :  Βαρνάβας       Νικόλαος  
4 . Ζωριάνου     :  Νικολόπουλος  Γεώργιος 

                            

Κυριακή, 8 Απριλίου 2018

Ο χορός του Πάσχα στην Αμυγδαλιά

Στην Αμυγδαλιά Δωρίδας  την Κυριακή του Πάσχα: «Όταν βγαίνουν στο προαύλιο της Εκκλησίας… πιάνονται σε χορό οι άντρες μόνο και προπαντός οι πιο σεβάσμιοι. Το χορό παλιά ξεκινούσε πρώτα ο παπάς τραγουδώντας το τραγούδι ‘Σαράντα δυο Τουρκόπουλα…’ και φέρνουν γύρω την εκκλησία τρεις φορές και μετά ξεκινούν χορεύοντας και κατεβαίνουν στην πλατεία».


Πηγή, Εφημερίδα  -Ώρα της Φωκίδας-, Αρ. Φυλ. 1934/18-4-2014


Λιδωρίκι,  Πάσχα του 1967


Καλό Πάσχα σε όλους !!! 

Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Παραδοσιακή συνταγή Δωρίδας για Πεντανόστιμα Γαρδουμπάκια με χόρτα

Πάσχα αύριο! Καλή Ανάσταση! Δεν μπορεί να μην το τιμήσουμε! Αν θέλουμε να μοιραστούμε έναν πεντανόστιμο μεζέ στο τραπέζι μας ή αν δεν ψήσουμε αρνί, εδώ σας παρουσιάζουμε μια συνταγή για γαρδουμπάκια με χόρτα που θα τη λιγουρευτείτε!


ΥΛΙΚΑ

  • 1 συκωταριά αρνίσια
  • 500 – 600 γρ. αρνίσια έντερα
  • Μισό κιλό διάφορα χόρτα (σπανάκι, σέσκουλα, άνηθος, μαϊντανός, δυόσμος, πράσινο κρεμμυδάκι, λίγο πράσο)
  • 2 σκελίδες σκόρδο
  • Αλάτι
  • Πιπέρι
  • Πάπρικα
  • Λίγη ρίγανη
  • Ελαιόλαδο



ΕΚΤΕΛΕΣΗ

  1.  Πλένεις πολύ καλά τη συκωταριά και τα έντερα και τα αφήνεις σε νερό με ξύδι.
  2.  Κόβεις τη συκωταριά σε μακρόστενες λωρίδες (περίπου 15 εκ., δεν πρέπει να είναι πολύ χοντρές).
  3.  Ρίχνεις τις λωρίδες της συκωταριάς αλάτι, πιπέρι, πάπρικα και ρίγανη και το σκόρδο κομμένο σε φετούλες.
  4.  Πλένεις τα χόρτα και τα αφήνεις να στεγνώσουν
  5.  Τα αλατίζεις ελαφρά.
  6.  Παίρνεις διαφορετικά κομμάτια από τη συκωταριά, λίγα χόρτα και τα τυλίγεις με τα έντερα.
  7.  Συνεχίζεις και με τα υπόλοιπα.
  8.  Στο ταψί στρώνεις τα χόρτα που έχουν μείνει και βάζεις από πάνω τα γαρδουμπάκια.
  9.  Ρίχνεις ελαιόλαδο, λίγο νεράκι και ψήνεις σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για περίπου 50 με 60 λεπτά.

Καλή επιτυχία!

Φωτό: Μάρω Παρασκευούδη
Πηγή: https://www.tsemperlidou.gr

Παρασκευή, 6 Απριλίου 2018

Καλή Ανάσταση

Κάποτε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, έφτασε στο ορεινό χωριό της Φωκίδας «Δάφνος». Εκεί λοιπόν, μεταξύ των άλλων, όπως μας το έχουν μεταφέρει οι παλαιότεροι, επανέλαβε τη γνωστή προφητεία «Θα έρθει (το ποθούμενο) όταν έρθουν δύο καλοκαίρια και δύο Πασχαλιές μαζί».
Κάποιος όμως χωρικός που δεν κατάλαβε τι ακριβώς εννοούσε ο Πατροκοσμάς, του ζήτησε περισσότερες εξηγήσεις και τότε ο Άγιος του είπε:
«Θα ΄ρθουν δυο χρονιές η μια πίσω από την άλλη που τα ξεροπάλουκα του Μάρτη θα μείνουν στη θέση τους και το γιόμα του φεγγαριού θα κάνει τους παπικούς να γιορτάσουν το Πάσχα αντάμα με το δικό μας. Γράψτε το για να το βάλουν σημάδι τα τρισεγγόνια σας και να ξεύρουν πότε σιμώνουν τούτα που σας λέγω». 
κάποτε στο Δάφνο

Σχόλιο: Το επόμενο Πάσχα που θα γιορτάσουμε μαζί με τους Καθολικούς θα είναι στις 20-04-2025.

Ευχόμαστε Καλή Ανάσταση στο Δάφνο
και σε όλα τα χωριά !

Πέμπτη, 5 Απριλίου 2018

Πάσχα στο Τρίστενο

Οι παιδικές αναμνήσεις από το Πάσχα στο χωριό μου Τρίστενο της ορεινής Δωρίδας μου είναι αξέχαστες και με συνοδεύουν παντού, ιδίως όταν πλησιάζει η μεγάλη αυτή Γιορτή. Τη Λαμπρή την περιμέναμε όλοι, μικροί και μεγάλοι σαν την μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, προετοιμασμένοι με αυστηρή νηστεία και μετά τη κοινωνία των αχράντων μυστηρίων.

‘Όταν πλησίαζε το Πάσχα, μια Κυριακή πρωί η γιαγιά μου είπε σε μένα και το μικρότερο αδερφό μου Γιώργο να μη φάμε τίποτα και να πάμε στην εκκλησία να κοινωνήσουμε.

Ξεκινήσαμε λοιπόν, με τον αδερφό μου, μικρό τότε 5 χρόνων, και προχωρώντας μέσα απ’ τους κήπους, χάριν συντομίας, βρήκαμε στο δρόμο μας ένα καταπότι νερό ποτιστικό. Για να μη βραχεί ο αδερφός μου τον πήρα καβάλα, αλλά μου μύρισε κρεμμύδι. Τον μάλωσα γιατί έφαγε αφού έπρεπε να μεταλάβει νηστικός και εκείνος κλαίγοντας μου είπε ότι το ξέχασε και έφαγε μια «μαγκίπα», φύλλα δηλαδή από φρέσκο κρεμμυδάκι. Του έδωσα…άφεση αμαρτιών αφού επρόκειτο για εξομολογηθείσα αμαρτία και φτάσαμε στην Αγιά Σωτήρα όπου πήραμε την Πασχαλιά απ’ το δισκοπότηρο του Παπαγιώργη.

Στο σχολαρχείο του Κροκυλείου, φοιτούσαμε τότε τρία παιδιά, ο Γιάννης Ανδρίτσου, ο μακαρίτης Παναγιώτης Κουφασίμος και εγώ, και σαν πιο..εγγράμματος με έμαθε ο παπαΓιώργης λίγες βδομάδες πριν το Πάσχα, την ψαλμωδία των εγκωμίων του επιταφίου θρήνου. Θυμάμαι την ταραχή όταν μπροστά στο εκκλησίασμα αντήχησαν οι φωνούλες μας με το «η ζωή εν τάφω». Η περιφορά γινόταν μέσα στη σιγαλιά της νύχτας γύρω απ’ την εκκλησία του Σωτήρος με την πένθιμη υπόκρουση της γλυκόλαλης καμπάνας και με ζωγραφισμένη την ευλάβεια των χωριανών.

Όταν έγινε η περιφορά και ο επιτάφιος ευωδιαστός απ’ τις λελέντες, τις βιολέτες και τα καρυόφυλλα, σταμάτησε μπροστά στην κλειστή εξωτερική πύλη και ο παπα Γιώργης με τη μελωδική του φωνή αναφώνησε: «Άρατε πύλας άρχοντες υμών και επάρθητε πύλαι αιώνιοι και εισελεύσηται ο Βασιλεύς της δόξης» .

Ο νεοκόρος μέσα απ’ την πύλη ρώτησε: «Τις εστί ούτος ο Βασιλεύς της δόξης»; και ο παπα Γιώργης απάντησε: «Κύριος κραταιός και δυνατός εν πολέμω, Κύριος των δυνάμεων, αυτός εστι ο Βασιλεύς της δόξης ..».

Ευθύς αμέσως, άνοιξε η θύρα, ανυψώθηκε ο επιτάφιος και ένας – ένας οι χωριανοί σταυροκοπιούνταν και περνούσαν κάτω απ’ τον επιτάφιο και παρακολουθούσαν με θρησκευτική κατάνυξη την ακολουθία ως το τέλος της.

Τη νύχτα του Σαββάτου κατά την Ανάσταση του Χριστού, οι στενοί δρόμοι του χωριού φεγγοβολούσαν απ’ τα κλεφτοφάναρα των παιδιών που με τους γονείς τους πήγαιναν στην εκκλησία. Μόλις ο παπάς έψαλλε το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης «Αναστάσεως ημέρα και λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει και αλλήλους περιπτυξόμεθα» όλοι οι εκκλησιαζόμενοι με αναμμένα τα κεριά, αντάλλασαν το φιλί της αγάπης λησμονώντας τις διαφορές και τις παρεξηγήσεις .

Πρωί την μέρα του Πάσχα, το χωριό το σκέπαζαν οι γκριζογάλανοι καπνοί απ΄ την ετοιμασία του οβελία και η μοσχοβολιά των αρνιών που ψήνονταν γαργάλιζε τους γύρω χωριανούς. Το Τρίστενο, είναι αμφιθεατρικά χτισμένο , καταπράσινο και με φόντο τα επιβλητικά έλατα που το περιβάλλουν στην κορυφή. Κατά το έθιμο, καθένας που τελείωνε το ψήσιμο, χαιρετούσε τους γείτονες, τους συγγενείς και φίλους με μια τουφεκιά, κατάλοιπο απ’ τα έθιμα των κλεφταρματωλών, και οι χαιρετούμενοι απαντούσαν «καλώς να σε βρω» και ακολουθούσαν οι επισκέψεις, το τσούγκρισμα των αυγών και τα κεράσματα με μεζέδες και κόκκινο, μπρούσκο, κρασί. Νωρίς το απόγευμα μετά τη λειτουργία της αγάπης, έστηναν χορό στο προαύλιο της εκκλησίας, με πρώτους τους γεροντότερους, άνδρες και γυναίκες, και πρώτη τη Δημοσθέναινα ή ..Γκουβαρτίνα ..

Τα τραγούδια του χορού τα έλεγαν τα κορίτσια με άσπρα φακιόλια και τις μακριές κοτσίδες, οι νέοι ..καμάρωναν και οι γριές ..νυφοδιάλεγαν ..

Τη Δευτέρα του Πάσχα, γίνεται η λειτουργία στο ξωκλήσι της Παναγιάς και μετά ακολουθούσε φαγοπότι με στρωμένες τις «καραμελωτές κουβέρτες» και τις Σάβλες πάνω στο χλοερό γρασίδι και κάτω απ’ τις αιωνόβιες πουρνάρες. Τότε, συνηθιζόταν να ανταλλάσσουν ευχές, στέλνοντας τα παιδιά με μεζέ και ένα ποτήρι κρασί. Τα παιδιά τσούγκριζαν αυγά και όσα έσπαγαν τα κέρδιζαν κατά το έθιμο. Το φαγοπότι συνεχιζόταν με επιτραπέζια τραγούδια και ακολουθούσε μεγάλος χορός με τσάμικο και συρτό, που διακόπτονταν συνέχεια, απ’ τα κεράσματα μεζέδων και κρασιού .

Το τέλος του χορού το έκλεινε ο λεβεντόπαπας και δάσκαλος του χωριού παπα Γιώργης τον οποίο σέβονταν και αγαπούσαν όλοι .



Η Πασχαλιάτικη, αυτή, νοσταλγική ανάμνηση γράφτηκε απ’ τον Τριστενιώτη Ζήσιμο Αλεξίου και δημοσιεύτηκε στην Λιδωρικιώτικη εφημερίδα «Λιδωρίκι» του Γιώργου Καψάλη τον Μάρτιο του 1984, αριθ. Φυλ. 28.
Πηγή: http://www.lidoriki.com

Σχετική ανάρτηση: Πάσχα 1969.. στον Κονιάκο

Τετάρτη, 4 Απριλίου 2018

Παίρνει ανταποδοτικά και πληρώνει το χρέος στην ΕΥΔΑΠ ο δήμος Δελφών

Η Τρίτη, 27η Μαρτίου του 2018 ήταν μία πολύ καλή ημέρα για το δήμο Δελφών, καθώς προέκυψε για πρώτη φορά σημαντική αχτίδα ώστε η πολιτεία να αναλάβει την υποχρέωση ανταπόδοσης για τα νερά που φεύγουν από την περιοχή, υδρεύοντας ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της χώρας. Με αφορμή τη γνωστή πλέον δέσμευση των λογαριασμών τού δήμου από την ΕΥΔΑΠ για το χρέος του προς αυτή, ύψους περίπου 3,5 εκατ. ευρώ, οι εμπλεκόμενοι φορείς κάθισαν στο ίδιο τραπέζι βρίσκοντας μάλιστα κοινή συνισταμένη. Σύμφωνα με τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας ο δήμος θα πληρώσει το χρέος με κάποιο διακανονισμό, όμως από την άλλη θα πάρει την έγγραφη δέσμευση της πολιτείας πως από εδώ και στο εξής θα έχει πρόσβαση σε έργα ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Ικανοποίηση Κωστοπαναγιώτου
Οι πρώτες πληροφορίες για την έκβαση της συνάντησης που έγινε στο υπουργείο (στην οποία συμμετείχαν ο Δήμαρχος Δελφών κ. Παναγιωτόπουλος, ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Κατσαγούνος, ο Πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ Παγίων κ. Κοροβέσης, με τους συνεργάτες τους και ο κ. Κοτσώνης Γενικός Διευθυντής Υδραυλικών, Λιμενικών και Κτιριακών Υποδομών), ήρθε από τον βουλευτή Φωκίδας, ο οποίος με ανακοίνωσή του σημείωνε:
«Σήμερα, Τρίτη 27 Μαρτίου, μετά από πρωτοβουλία του βουλευτή ν. Φωκίδας Ηλία Κωστοπαναγιώτου, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη υπό τον Γ.Γ. του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών κ. Δέδε, με αφορμή το θέμα που έχει προκύψει με το χρέος του Δήμου Δελφών προς την ΕΥΔΑΠ Παγίων.
Η συζήτηση έγινε σε ιδιαίτερα θετικό και συναινετικό κλίμα, που δείχνει να διαμορφώνει μια οριστική διέξοδο επωφελή συνολικά για την τοπική κοινωνία.
Ορίστηκαν εκπρόσωποι όλων των μερών, οι οποίοι θα επεξεργαστούν τις επιμέρους προτάσεις σε κοινό πλαίσιο συναντίληψης έως και την Μ.Τρίτη, οπότε και θα πραγματοποιηθεί η καταληκτική συνάντηση.
Μετά από δεκαετίες διεκδικήσεων για αναγνώριση του ρόλου του νομού μας στο υδατικό δυναμικό της χώρας, για πρώτη φορά διαφαίνεται, όχι μόνο η βούληση και η μέριμνα για αντιμετώπιση και οριστική επίλυση των χρόνιων εκκρεμών ζητημάτων, αλλά και η αναπτυξιακή προοπτική που αυτά μπορούν να προσδώσουν στη Φωκίδα».

Σε εξέλιξη οι τεχνικές συζητήσεις
Τα παραπάνω δεν άργησε να επιβεβαιωθούν από το σύνολο των εμπλεκομένων, με τις επόμενες ημέρες, και αυτές που ακόμα διανύουμε, να είναι σε εξέλιξη μία διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών- στοιχείων, για το πώς θα καταλήξει το σύνολο των πλευρών σε μία κοινή νομική πλέον συμφωνία.

Παίρνοντας τα πράγματα με σειρά θα πρέπει να πούμε καταρχάς πως ο δήμος Δελφών αναλαμβάνει την υποχρέωση να πληρώσει το χρέος απέναντι στην ΕΥΔΑΠ Παγίων. Το πώς θα γίνει αυτό δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει, όμως είναι κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει, όπως άλλωστε έδειχνε το κλίμα εδώ και πολύ καιρό. Στο δήμο κινούνται προς την κατεύθυνση μίας συμφωνίας που να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο βολική γι’ αυτόν, αφήνοντας όμως πλέον στο χρονοντούλαπο της ιστορίας το σύνθημα «δεν πληρώνω».

Τη Μεγάλη Τρίτη νέα συνάντηση
Το δικό του πίσω βήμα βέβαια ήρθε μετά από την ανάληψη από πλευράς πολιτείας, για πρώτη φορά, της υποχρέωσης ανταπόδοσης για το νερό που η περιοχή προσφέρει. Πρόκειται μάλιστα για πολιτική δέσμευση των ανθρώπων του υπουργείου Υποδομών πως αυτό θα γίνει άμεσα, τόσο μάλιστα που την ερχόμενη Μεγάλη Τρίτη είναι πιθανό να υπογραφεί και ένα πρώτο προσύμφωνο. Το ραντεβού στο υπουργείο είναι προκαθορισμένο και αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη η συζήτηση ώστε το θέμα να αποκτήσει εκτός από πολιτική και νομική διάσταση. Στην ουσία μιλάμε για τη συμμετοχή τεσσάρων πλευρών στην υπογραφή της συμφωνίας μιας εκτός του δήμου, ρόλο πλέον έχει και η ΔΕΥΑΔ, ενώ από την άλλη πλευρά θα βρίσκονται υπουργείο και ΕΥΔΑΠ.

Υπογραφή και άρση της δέσμευσης
Η υπογραφή μίας πρώτης συμφωνίας την ερχόμενη Τρίτη θα πρέπει να σηματοδοτήσει και την άρση της δέσμευσης των τραπεζικών λογαριασμών του δήμου, και αυτό η δημοτική αρχή το έχει θέσει αρκετά ψηλά ώστε να επανέλθει στην κανονικότητα. Αν όλα πάνε καλά, πράγμα αρκετά πιθανό, τότε θα μιλάμε για την ύπαρξη πλέον υπογραφών, που θα συνεπάγονται μία διαρκή υποχρέωση της πολιτείας απέναντι στην περιοχή να εκτελεί έργα που έχουν σχέση με τους τομείς της ύδρευσης και της αποχέτευσης. «Πρόκειται για μία πολύ σημαντική στιγμή για το δήμο μας, αλλά και για άλλους δήμους που εγείρουν αξιώσεις», σημείωσε σε δηλώσεις του στην Εν Δελφοίς ο δήμαρχος Αθ. Παναγιωτόπουλος, αναμένοντας και αυτός το αίσιο τέλος των συζητήσεων που είναι σε εξέλιξη και που θα οδηγήσουν στην επίλυση του προβλήματος που πρόσφατα προέκυψε, αλλά πολύ περισσότερο και στην άρση μίας χρόνιας αδικίας απέναντι στην περιοχή.